Wojskowy Instytut Wydawniczy

TEMAT NUMERU - ARTYLERIA

ppłk Sylwester Dolecki
8 JAKIE PLATFORMY BEZZAŁOGOWE
W PODODDZIAŁACH ARTYLERII

ppłk Daniel Rejek
10 WSPÓŁDZIAŁANIE PODODDZIAŁÓW ARTYLERII
Z SYSTEMAMI ROZPOZNAWCZO-UDERZENIOWYMI

kpt. Filip Chudziński
12 UZUPEŁNIANIE AMUNICJI
W PODODDZIAŁACH ARTYLERII

kpt. Artur Kaźmierczak
14 ZABEZPIECZENIE LOGISTYCZNE
PUŁKU PRZECIWPANCERNEGO

por. Patryk Marcinkiewicz
24 PRZYGOTOWANIE BALISTYCZNE
PODODDZIAŁÓW ARTYLERII

ppłk Mariusz Dziedzic
27 WNIOSKI Z SOJUSZNICZYCH ĆWICZEŃ

ppłk Mariusz Dziedzic
29 ROZBUDOWA FORTYFIKACYJNA
REJONÓW MANEWROWANIA ARTYLERII

mjr Łukasz Ratański
32 EWOLUCJA STRUKTUR ORGANIZACYJNYCH
ODDZIAŁÓW I PODODDZIAŁÓW WOJSK
RAKIETOWYCH I ARTYLERII

ppłk Marek Czachor
36 CZY AMUNICJA KRĄŻĄCA WYELIMINUJE
ODWODY PRZECIWPANCERNE?

ppłk Marek Czachor
38 UDZIAŁ ODWODÓW
PRZECIWPANCERNYCH W WALCE

ppłk Grzegorz Lewandowski
41 OCHRONA I OBRONA UGRUPOWANIA BOJOWEGO
PODODDZIAŁÓW ARTYLERII

por. Patryk Dubas
44 WOJSKA RAKIETOWE I ARTYLERIA
W KONFLIKCIE ROSYJSKO-UKRAIŃSKIM

ppłk Jacek Jackowski
48 WSPARCIE OGNIOWE W NATOWSKICH
I NARODOWYCH DOKUMENTACH

WOJSKA OBRONY TERYTORIALNEJ

Joanna Pilas
54 BEZZAŁOGOWE STATKI POWIETRZNE
W DZIAŁANIACH TAKTYCZNYCH

dr Marcin Baranowski
58 PSY W SŁUŻBIE WOT – GRUPA
POSZUKIWAWCZO-RATOWNICZA K9

SZKOLENIE

płk w st. spocz. prof. dr hab. Czesław Jarecki
62 UŻYCIE ARTYLERII W OBSZARACH
ZABUDOWANYCH

mjr dypl. SZRP Maciej Kasjan
74 WYKORZYSTANIE TAKTYCZNYCH
ZGRUPOWAŃ ZADANIOWYCH

Sławomir J. Lipiecki
80 WŁOSKA TARCZA

dr Jacek M. Raubo
92 EUROPEJSKA TOŻSAMOŚĆ OBRONNA

Dagna Biernacka
96 PSY WOJSKOWE W UKRAINIE

dr inż. Marek Dąbrowski
102 NOWE WOZY CHIŃSKICH WOJSK CHEMICZNYCH

Tomasz Kwasek
106 HAUBICA SAMOCHODOWA CAESAR
WSPÓŁCZESNE ARMIE

DOŚWIADCZENIA

płk w st. spocz. Eugeniusz Cieślak
112 SIŁY ZBROJNE RP W NATO

kpt. Bartosz Wojtalewicz
118 WERYFIKACJA KOMPETENCJI

mjr dr Mariusz Domżalski
126 PRZYCZYNY ZWOLNIENIA ŻOŁNIERZA
Z ZAWODOWEJ SŁUŻBY WOJSKOWEJ

ppłk rez. Jarosław Wiśnicki
131 INFORMACYJNA WOJNA
W UKRAINIE

dr inż. Andrzej Jeziorski
136 POWIETRZNY WYMIAR PROGRAMU
TARCZA WSCHÓD

dr inż. Marek Dąbrowski
140 NOWE RODZAJE MASEK PRZECIWGAZOWYCH
W WYBRANYCH ARMIACH

ppłk mgr inż. Maciej Paul
144 SPOSOBY OCHRONY SPRZĘTU
PRZED ATAKIEM AMUNICJI KRĄŻĄCEJ

ppłk mgr inż. Maciej Paul
148 POTRZEBA MATKĄ… HYBRYDOWYCH
DRONÓW PRZECIWPANCERNYCH

LOGISTYKA

st. chor. sztab. rez. mgr inż. Dariusz Woźniak
152 PRZEDSTAWICIELE SYSTEMU EWAKUACJI
W KONFLIKCIE ROSYJSKO-UKRAIŃSKIM

NAJLEPSZY ARTYKUŁ

kpt. dypl. SZRP Maciej Kudrycki
162 POTRZEBY INFORMACYJNE DYWIZJI W OBRONIE

mjr dypl. SZRP Paweł Bernacik
170 ZMIANY W DZIAŁANIACH WOJSK LĄDOWYCH NA
PRZYKŁADZIE KONFLIKTU UKRAIŃSKO-ROSYJSKIEGO

kpt. dypl. SZRP Przemysław Zaprzelski
174 PRZEDSIĘWZIĘCIA MASKOWANIA
W BATALIONIE POWIETRZNODESANTOWYM

Wojenne błyski to wspomnienia polskiego podchorążego i oficera, artylerzysty i korespondenta wojennego. Autor jako dwudziestopięcioletni pracownik londyńskiej placówki Polskiej Agencji Telegraficznej zgłosił się jesienią 1939 roku do polskiej podchorążówki we francuskim Coëtquidan. Po upadku Francji służył w oddziałach polskich w Szkocji, w Sztabie Naczelnego Wodza w Londynie oraz w 1 Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej pułkownika Sosabowskiego, w której odbył kurs przeznaczony dla cichociemnych (znak spadochronowy numer 0034) i został zaprzysiężony jako członek Związku Walki Zbrojnej. Po odesłaniu z powrotem do Szkocji uzyskał przydział do Armii Polskiej na Wschodzie i znalazł się w Iraku, Syrii, Palestynie, Egipcie. Stamtąd zaś wraz z innymi żołnierzami 2 Korpusu Polskiego trafił na Półwysep Apeniński, gdzie wziął udział w kampanii włoskiej. Jako obserwator artyleryjski uczestniczył w krwawej bitwie o Monte Cassino w maju 1944 roku, później zaś – wraz z 4 Pułkiem Pancernym „Skorpionów” – w zdobyciu Bolonii. Wspomienia Grobickiego to żywa, potoczysta opowieść, pisana barwnym, sugestywnym językiem, w sposób charakterystyczny dla mowy potocznej. Podstawą edycji było wydanie emigracyjne wspomnień, które zostały uzupełnione o notę biograficzną o autorze oraz szkic autorstwa Władysława Minkiewicza, dziennikarza, który w 1969 roku przeprowadził z autorem wywiad radiowy z okazji dwudziestej piątej rocznicy bitwy o Monte Cassino. Znajdujący się na końcu książki kod QR pozwala dotrzeć do tego właśnie materiału, umieszczonego na stronach portalu „Polska Zbrojna”. W książce znalazły się również udostępnione przez Centralną Bibliotekę Wojskową archiwalne zdjęcia ze spuścizny po autorze oraz po jego ojcu, generale Jerzym Grobickim. Wydanie obecne zdobią grafiki przygotowane przez Piotra Korczyńskiego, pracownika Wojskowego Instytutu Wydawniczego, dopasowane do tematyki poszczególnych rozdziałów.

DOSTĘPNE TAKŻE W FORMACIE E-PUB

POLSKA ZBROJNA 9/2025

19 Dodatek specjalny
MIĘDZYNARODOWY
SALON PRZEMYSŁU
OBRONNEGO 2025

76 Krzysztof Wilewski, Tadeusz Wróbel
Zakupy według potrzeb

ARMIA

86 Jakub Zagalski
Nadjeżdżają Rosomaki

90 Anna Dąbrowska
Krok ku niezależności

93 Anita Blinkiewicz
Wiedza to bezpieczeństwo

94 Michał Niwicz
GROM ratuje życie

98 Anita Blinkiewicz
To moja droga

102 Anna Dąbrowska
Za sterami Herculesa
Rozmowa z „Lewym”, pilotem C-130

106 Anita Blinkiewicz
Czułe na zapach prochu

110 Jakub Zagalski
WF jak w wojsku

112 Anna Pawłowska
Chcę być najlepszy w Polsce

115 Piotr Korczyński
Błysk tradycji

118 Paulina Glińska
Zgodnie z prawem

MILITARIA

122 Robert Sendek
Systemie, ulecz się sam

126 Łukasz Zalesiński
Tukan na smyczy

128 Tadeusz Wróbel
Uniwersalna wyrzutnia

130 Paweł Mateńczuk
Szpej – nowe rozdanie

STRATEGIE

134 Łukasz Zalesiński
Człowiek w pętli
Rozmowa z Kają Kowalczewską,
specjalistką od międzynarodowego
prawa humanitarnego

138 Łukasz Zalesiński
Przedwczesny triumf

140 Robert Sendek
Gdy pada zasilanie

HISTORIA

146 Robert Sendek
Keith w Warszawie

150 Piotr Korczyński
Przeznaczeniem moim była Afryka
Rozmowa z Heleną Augustyn, żołnierką
Pomocniczej Służby Kobiet

157 Jarosław Pałka
Kiedy Moskwa żąda zbyt wiele

PO SŁUŻBIE

158 Marta Kaźmierczak
Katorżniczka z przypadku

162 Jacek Szustakowski
Jak przejść do historii?
Rozmowa ze Zbigniewem Rosińskim,
prezesem honorowym Wojskowego
Klubu Biegacza Meta

172 Andrzej Fąfara
Z własnej woli w Auschwitz

Historia w kadrze

JAROSŁAW MALAROWSKI
8 Kanarkowe dziewczyny

Kalendarium historyczne

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
10 Bitwa pod Stolcem 24 kwietnia
1277 roku.
Wojna o spadek między śląskimi Piastami

MIKOŁAJ KUBACKI
12 Bitwa pod Albuerą 16 maja
1811 roku.
Męstwo ułanów nadwiślańskich

JAROSŁAW GODLEWSKI
14 Bitwa pod Batohem 1–2 czerwca
1652 roku. Logistyczno-dowódcza
katastrofa

Korzenie wojny

PIOTR KORCZYŃSKI
16 Tylko instynkt

PIOTR KORCZYŃSKI
20 Dał nam przykład Bonaparte…
jak się organizować mamy.
Rozmowa z Mariuszem Klareckim

JAN BŁACHNIO
30 Maszerując na żołądkach w ck armii

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
40 Ludzie bez twarzy

FRANCISZEK IDKOWIAK
46 Zabezpieczenie techniczne
1 Pułku Czołgów w 1920 roku

TOMASZ PODGÓRSKI
50 Odyseja 20 Pułku Piechoty

JACEK JĘDRYSIAK
60 Wykorzystanie kolei w wojnach
o zjednoczenie Niemiec

ANDRZEJ ŁYDKA
64 Intendentura strzelców
oraz I Brygady Legionów Polskich

RADOSŁAW WIŚNIEWSKI
70 Karabin Simo

JACEK ŻUREK
76 Duszpasterstwo polowe katolickiej
mniejszości

ROBERT SENDEK
102 Szpital u „Troski”

Marynarka wojenna

MARIUSZ BOROWIAK
56 Tajna misja polskiego okrętu

Historie ocalone

DANIEL KOREŚ
26 Portret zbiorowy szefów WBH
1922–1939

PIOTR KORCZYŃSKI
34 Z piekła tam i z powrotem.
Rozmowa z Romualdem Hajdukiewiczem

TOMASZ MUCHA
90 Nie wierzę panu, mister Karski!
Dlaczego Zachód nie uznał świadectwa
polskiego emisariusza o zagładzie

GRZEGORZ SZTOLER
98 Jak Niemcy do indyjskiej legii
Ślązaka zaciągnęli

Wojenne epizody

MACIEJ A. PIEŃKOWSKI
82 Dopaść bolszewików. Pościg 8 Dywizji
Piechoty do granicy pruskiej

PRZEMYSŁAW BENKEN
86 „Piechota nieprzyjaciela broniła się
zacięcie i twardo”

Hiszpańskie tematy

JACEK ŻUREK
106 Burza 1588

Lotnictwo

GRZEGORZ ŚLIŻEWSKI
112 Sojusznicze konflikty

ROBERT GRETZYNGIER
118 Loty nad sercem Afryki

Skarby Muzeum Sił Powietrznych

ROMAN KOZŁOWSKI
125 Sztandar z dwiema patronkami

Armia w PRL

ROBERT GAJDA
127 Praska wiosna, warszawski chłód

Z archiwum Wojskowego
Biura Historycznego

MARCIN ARBUZ
132 Czarne koguty nad Normandią

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
138 Kwatermistrz o bojowym sercu

Z dziejów chwały

GRZEGORZ WOŁK
146 Łącznik z tradycjami Armii Krajowej

Z dziejów hańby

PAWEŁ SZTAMA
150 Komunistyczny egzekutor „Kucyk”
Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
155 Lekarz w mundurze

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
156 Ford a sprawa polska, część 1
Z arsenału Muzeum Wojska Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
164 Winchester dla kowboja i sołdata

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
168 Sztandar logistyków

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
170 Zasilanie

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
173 Reluton

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
174 Święto Morza

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
179 16 milionów za linią frontu
Świat filokartystyki

ANDRZEJ WITKOWSKI
184 Bomba w górę!

Pięknie wydana książka, w której spisane są powojenne losy Ryszarda Białousa „Jerzego”, uczestnika akcji pod Arsenałem oraz wybitnego architekta, harcerza i żołnierza. Po emigracji do Argentyny był cenionym architektem, szefem ważnych urzędów, które decydowały o rozwoju tego państwa. Publikacja zawiera niepublikowane wcześniej listy Białousa do dawnych towarzyszy broni i unikatowe zdjęcia.

 DOSTĘPNE TAKŻE W FORMACIE E-PUB 

TEMAT NUMERU

Marcin Ogdowski - Armia zetek

Marcin Ogdowski - Będą rekruci? Rozmowa z Anetą Baranowską, socjolożką wojska

ARMIA

Tadeusz Wróbel, Łukasz Zalesiński - Czas na wymianę

Magdalena Kowalska-Sendek - Rewolucja zgodnie z planem

Ewa Korsak - Bez sternika ani rusz

Marcin Ogdowski - Rozłąka i mnóstwo zadań

Jakub Zagalski - W nieustannej gotowości

Magdalena Kowalska-Sendek - W trosce o wspólne dobro Rozmowa z gen. broni Januszem Adamczakiem, byłego dyrektora generalnego Międzynarodowego Sztabu Wojskowego NATO

Anna Pawłowska - Służę w elitarnej jednostce

Anna Dąbrowska - Wszystko pod kontrolą Rozmowa z mjr. Łukaszem Sokalem, kontrolerem ruchu lotniczego

Jacek Szustakowski - Wakacyjne rolowanie

Anna Dąbrowska - Nas nikt nie oszuka

Jakub Zagalski - Olimpijczyk w mundurze

Piotr Korczyński - Tradycja zrodzona na polu bitwy

Paulina Glińska - Zgodnie z prawem

Anna Dąbrowska - Na wszelki wypadek

MILITARIA

Robert Sendek - Kreatywność w cenie

Przemysław Lis - Prosto z drukarki

Tadeusz Wróbel| - Z siłą smoka

STRATEGIE

Łukasz Zalesiński - Droga na północ

Tadeusz Wróbel - Powrót atomu

Łukasz Zalesiński - Kosmiczny prestiż Rozmowa z dr. hab. Rafałem Kopciem, ekspertem ds. bezpieczeństwa

Marek Sarjusz-Wolski - Wyklęty powstań!

HISTORIA

Robert Sendek - Polacy pod duńskim niebem

Piotr Korczyński - Wojny nie da się wymazać z pamięci Rozmowa z ppłk. Henrykiem Kokoszą, powstańcem warszawskim

Jarosław Pałka - Sztab widmo

PO SŁUŻBIE

Marcin Ogdowski - Samolot dobry do „fikołków” Rozmowa z kpt. rez. pil. Witoldem Sokołem, wykładowcą Lotniczej Akademii Wojskowej

Jacek Szustakowski - Od Hansy do Drakena

Andrzej Fąfara - Z piekła do nieba

Historia w kadrze

JAROSŁAW MALAROWSKI
8 U wrót Cassino

Kalendarium historyczne

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
10 Bitwa pod Zasławiem 25 stycznia 1491 roku

JAROSŁAW GODLEWSKI
12 Bitwa pod Górznem 12 lutego 1629 roku

MIKOŁAJ KUBACKI
14 Bitwa pod Arcis-sur-Aube
20–21 marca 1814 roku

Łyk historii

PIOTR KORCZYŃSKI, ROBERT SENDEK
16 Piasek czy skała? Dzieje polskich
sojuszów wojskowych.
Rozmowa z Markiem Kornatem,
Jakubem Politem i Juliuszem S. Tymem

ANNA MARIA DYNER
38 Strategiczna rywalizacja.
Związek Sowiecki/ Rosja a NATO

Hiszpańskie tematy

PIOTR KORCZYŃSKI
42 Hiszpański palimpsest.
Rozmowa z Marcinem Mleczakiem

PIOTR KORCZYŃSKI
50 Rękopis spalony w Saragossie

JACEK ŻUREK
56 Przed burzą

MACIEJ A. PIEŃKOWSKI
64 Wielka Armada na Bałtyku?

MAGDALENA KRZYŻOSTANIAK
68 Przyjaźń w czasie wojny

JAKUB POLIT
74 Byk i lew, czyli hiszpańsko-brytyjska
światowa corrida

WOJCIECH KRAJEWSKI
80 Kapitan Franciszek Młokosiewicz
i obrona Fuengiroli

MARCIN MLECZAK
86 Polska i Hiszpania w II wojnie
światowej

TADEUSZ WRÓBEL
90 Zapomniana Legia Cudzoziemska

ROBERT SENDEK
94 Pechowy lot

BARTOSZ KACZOROWSKI
100 Sprawa katyńska à la española

JAN STANISŁAW CIECHANOWSKI
104 Nikt tak jak Polacy wolności
nie kocha

ANDRZEJ ŁYDKA
148 Los infiernos picadores

Historie ocalone

JACEK JĘDRYSIAK
110 Pruski generał z Legii Nadwiślańskiej.
Skomplikowane losy Heinricha Augusta
von Brandta

PIOTR KORCZYŃSKI
114 Witos i spadochroniarze

PIOTR KORCZYŃSKI
118 Fart w piekle. Rozmowa
ze Stanisławem Marciniukiem

Lotnictwo

GRZEGORZ ŚLIŻEWSKI
123 Szachownice nie dotarły
nad Finlandię

WOJCIECH KRAJEWSKI
129 Jeńcy wzięci w bitwie o Anglię

STEFAN RAFIŃSKI
136 Latanie miał we krwi

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
139 Bohaterski franciszkanin

Strategie

JULIUSZ S. TYM
140 Szarża, której nie było

Z archiwum Wojskowego
Biura Historycznego

PRZEMYSŁAW DĄBEK
154 Hiszpański epizod

Zbrodnie na narodzie polskim

WOJCIECH WICHERT
156 Twórca niemieckich obozów śmierci

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
160 Oficer zapomniany. Pułkownik
Wacław Kamionko

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
170 Pojazdy naziemnej obsługi
polskiego lotnictwa, cz. 2

Z arsenału Muzeum Wojska
Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
174 Trofea z Hiszpanii

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
178 Sztandary XIII Brygady
Międzynarodowej

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
180 Swobodnie

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
183 Podejmowanie zagranicznych gości

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
186 Kwatera główna

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
191 Rewolwerowcy kontra
generalissimus

Świat filokartystyki

ANDRZEJ WITKOWSKI
192 Jedna kostka nie tuczy

Temat numeru - Wsparcie inżynieryjne

ppłk mgr inż. Piotr Pytel
8 NOWE ZDOLNOŚCI WOJSK INŻYNIERYJNYCH

ppłk mgr inż. Mariusz Dobruchowski,
ppor. Izabela Dąbrowska
11 INNOWACYJNE TECHNOLOGIE
W MASKOWANIU BEZPOŚREDNIM

ppłk dr Damian Zalewski
16 STANDARDY ROZMINOWANIA TERENU

mjr Łukasz Doliński
20 WYZWANIA W ROZMINOWYWANIU
NA PRZYKŁADZIE KONFLIKTU W UKRAINIE

ppor. Karol Binkowski
26 ELEMENT SYSTEMU
WSPARCIA INŻYNIERYJNEGO

płk Andrzej Oleksa
28 NOWE TRENDY W ZARZĄDZANIU
ZDOLNOŚCIAMI OBRONNYMI NATO

NUP 2X35

ppłk Grzegorz Kielar
32 KAMPANIA DARDANELSKA – NAJWIĘKSZA
OPERACJA DESANTOWA I WOJNY ŚWIATOWEJ

OBRONA TERYTORIALNA

ppłk mgr inż. Maciej Paul
42 EKONOMICZNY WYMIAR
WOJSK OBRONY TERYTORIALNEJ

ppłk mgr inż. Maciej Paul
44 WOJSKA OBRONY TERYTORIALNEJ
A OSŁONA STRATEGICZNA PAŃSTWA

SZKOLENIE

ppłk rez. dr inż. Dariusz Szkołuda
50 KONTROFENSYWA – WCZORAJ I DZIŚ

ppłk dr inż. Michał Kalisiak
55 SZTUKA OSIĄGANIA ZWYCIĘSTWA

por. Paweł Arciszewski
60 ROZPOZNANIE SKAŻEŃ NA MIARĘ XXI WIEKU

por. mgr inż. Patryk Niksa
66 ZASTOSOWANIE SIECI 5G W SIŁACH ZBROJNYCH

ppor. Agata Guziel
78 ZASADA HUMANITARYZMU
W MIĘDZYNARODOWYM PRAWIE HUMANITARNYM

NAJLEPSZY ARTYKUŁ

mjr dypl. SZRP Radosław Osiński
82 BEZZAŁOGOWE SYSTEMY POWIETRZNE –
KIERUNKI ROZWOJU

mjr dypl. SZRP Jan Gołąbek
88 WOJSKA POWIETRZNODESANTOWE
USA I FEDERACJI ROSYJSKIEJ

mjr dypl. SZRP Miłosz Janik
94 CHARAKTERYSTYKA DZIAŁAŃ NIEREGULARNYCH

mjr dypl. SZRP Piotr Gierulski
102 BATALION PIECHOTY ZMOTORYZOWANEJ
W TERENIE ZURBANIZOWANYM

LOGISTYKA

108 PODWOZIA GĄSIENICOWE JAKO NOŚNIKI
SYSTEMÓW ARTYLERYJSKO-RAKIETOWYCH

kpt. mgr inż. Mateusz Parda
116 OUTSOURCING W ZABEZPIECZENIU
LOGISTYCZNYM POLSKICH
KONTYNGENTÓW WOJSKOWYCH

WSPÓŁCZESNE ARMIE

kmdr por. rez. Grzegorz Kolański
120 CZOŁGI DZISIAJ I JUTRO

kpt. dr Marcin Miszczuk
128 BROŃ HIPERSONICZNA – PODEJŚCIE ROSYJSKIE

ppłk mgr inż. Maciej Paul
133 STARCIE PANCERNYCH TYTANÓW

ppłk mgr inż. Maciej Paul, szer. pchor. Szymon Paul
138 UKRAIŃSKA HYBRYDA

Jacek Bilski
140 PANZERHAUBITZE 2000 – NOWA JAKOŚĆ

dr Jacek Raubo
152 MORZE CZERWONE W OGNIU

dr Robert Czulda
156 WĄSKIE GARDŁO TRANSPORTU MORSKIEGO –
MORZE POŁUDNIOWOCHIŃSKIE

DOŚWIADCZENIA

gen. dyw. w st. spocz. pil. dr hab. inż. Leszek Cwojdziński
162 CYBERBEZPIECZEŃSTWO SYSTEMÓW UZBROJENIA
SIŁ POWIETRZNYCH STANÓW ZJEDNOCZONYCH

płk dypl. rez. nawig. Józef M. Brzezina
168 SPOSÓB NA REKRUTACJĘ PERSONELU
DLA SIŁ POWIETRZNYCH

mjr dypl. SZRP Robert Kuczkowski
172 ZADANIA ROSYJSKICH WOJSK INŻYNIERYJNYCH
W CZASIE KONFLIKTU W UKRAINIE

"Pług" Dowódca Batalionu Armii Krajowej "Parasol"

Opracowanie:
Hubert Borys i Mariusz Olczak

Rok wydania : 2020

483 strony

Wymiary : 25x25x5cm

 Album poświęcono Adamowi Borysowi „Pługowi”, jednemu z dowódców walczących w Powstaniu Warszawskim.

Muzeum Katyńskie Oddział Martyrologiczny Muzeum Wojska Polskiego oraz Wojskowy Instytut Wydawniczy w Warszawie przygotowały z okazji setnej rocznicy zwycięstwa nad bolszewikami w 1920 roku, określanego zwykle Bitwą Warszawską, interesujący album. Opracowanie to, związane z dziejami wojny polsko-bolszewickiej lat 1919-1920, wykorzystuje zasób ikonograficzny zgromadzony w Muzeum Katyńskim w Warszawie. Poprzez dziesięć sylwetek uczestników tej wojny, a zarazem ofiar zbrodni katyńskiej w 1940 roku, ukazana została nić łącząca zwycięstwo Wojska Polskiego nad Armią Czerwoną z późniejszą o dwie dekady sowiecką zbrodnią na polskich oficerach.

dr Witold Repetowicz
Separatyzm normatywny i przenoszenie konfliktów ............................................................. 15

dr hab. Mirosław Lakomy, prof. UIK
Technologie kognitywne a demokracja .................................................................................... 31

dr Jan Waszewski
Geoinżynieria klimatu i geowładza jako wyzwania cywilizacyjne ........................................ 43

mgr Tomasz Nowak
Zagrożenia infrastruktury krytycznej państw NATO na akwenach morskich ................... 63

* * *
Wskazówki redakcyjno-techniczne dotyczące przygotowania prac do opublikowania
w „Kwartalniku Bellona” ........................................................................................................... 79

Witold Repetowicz, PhD
Normative Separatism and Conflict Shifting ..................................................................... 15

Mirosław Lakomy, PhD, DSc
Cognitive Technologies vs. Democracy .............................................................................. 31

Jan Waszewski, PhD
Climate Geoengineering and Geopower as Civilizational Challenges ............................. 43

Tomasz Nowak, MA
Threats to the Critical Infrastructure of NATO Countries in Maritime Zones .............. 63

* * *
Editorial guidelines on the preparation of articles for publishing
in Kwartalnik Bellona ........................................................................................................... 79

dr Witold Repetowicz
Separatyzm normatywny i przenoszenie konfliktów ............................................................. 15

dr hab. Mirosław Lakomy, prof. UIK
Technologie kognitywne a demokracja .................................................................................... 31

dr Jan Waszewski
Geoinżynieria klimatu i geowładza jako wyzwania cywilizacyjne ........................................ 43

mgr Tomasz Nowak
Zagrożenia infrastruktury krytycznej państw NATO na akwenach morskich ................... 63

* * *
Wskazówki redakcyjno-techniczne dotyczące przygotowania prac do opublikowania
w „Kwartalniku Bellona” ........................................................................................................... 79

Witold Repetowicz, PhD
Normative Separatism and Conflict Shifting ..................................................................... 15

Mirosław Lakomy, PhD, DSc
Cognitive Technologies vs. Democracy .............................................................................. 31

Jan Waszewski, PhD
Climate Geoengineering and Geopower as Civilizational Challenges ............................. 43

Tomasz Nowak, MA
Threats to the Critical Infrastructure of NATO Countries in Maritime Zones .............. 63

* * *
Editorial guidelines on the preparation of articles for publishing
in Kwartalnik Bellona ........................................................................................................... 79

XII 2024 / nr 12 (944)

TEMAT NUMERU:

MAGDALENA
KOWALSKA-SENDEK,
ROBERT SENDEK
14 Mniej obcy w obcym kraju
Szkolenia ze świadomości
międzykulturowej

ARMIA

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
24 Wszystkie oczy na Bałtyk
Rozmowa z Krzysztofem Jaworskim

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
30 Polska z tarczą

MAGDALENA MIERNICKA
34 Poszukiwanie talentów
Rozmowa z Bogdanem Sową

MAGDALENA
KOWALSKA-SENDEK
38 Sokół nad Tatrami

JAKUB ZAGALSKI
43 Ważne jest to, jak
gramy, a nie czym
Rozmowa z Pawłem Makowcem

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
46 „Kaszub” czuwa

JAKUB ZAGALSKI
50 Zawiszacy, naprzód!

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
54 Królik po grecku

MAGDALENA
KOWALSKA-SENDEK
56 Choinki na pokładzie

PIOTR KORCZYŃSKI
61 Pierwsza gwiazda z rakietnicy

PAULINA GLIŃSKA
62 Zderzenia z paragrafem

MILITARIA

PRZEMYSŁAW LIS
66 Poligon dla robotów
Powstało centrum
najnowszych technologii
wojskowych

TADEUSZ WRÓBEL
72 Stalowa kopuła Ankary

TOMASZ OTŁOWSKI
75 Wykuwanie tarczy

ROBERT CZULDA
78 Odmieniony bewup

STRATEGIE

TADEUSZ WRÓBEL
84 Jak uczynić Amerykę
znowu wielką
Rozmowa z Łukaszem
Wordliczkiem

TOMASZ OTŁOWSKI
92 Niebezpieczne
związki autokratów

TADEUSZ WRÓBEL
96 Spirala napięcia
Rozmowa z Marcinem Jacobym

TADEUSZ WRÓBEL
101 Doktryna strachu

RAFAŁ CIASTOŃ
102 Zasada czterech „nie”

PRZEMYSŁAW LIS
105 Kolejna czerwona
linia przekroczona

HISTORIA

TADEUSZ WRÓBEL
108 Trudne rozmowy dyktatorów
Dlaczego nie powstał Pakt
Czterech Mocarstw?

ANNA DĄBROWSKA
114 Podobnej wigilii
w życiu nie przeżyli
Rozmowa z Aliną Kucharską

MACIEJ NOWAK-KREYER
118 Siła słabszych

PIOTR KORCZYŃSKI
122 Żyliśmy, jakby jutra
miało nie być...
Rozmowa z Eugeniuszem
Stefankiewiczem

PIOTR BOCZOŃ
128 Tragiczny błąd admirała

JAROSŁAW PAŁKA
135 Planowanie we mgle

PO SŁUŻBIE

JAKUB ZAGALSKI
136 Ostatni port „Sokoła”
Muzeum Marynarki Wojennej
udostępni do zwiedzania okręt podwodny

ANNA DĄBROWSKA
142 Tropienie historii

JAKUB ZAGALSKI
146 Bitwy na stole

ROBERT CZULDA
150 Lotniskowiec
na Manhattanie

ANDRZEJ FĄFARA
166 Sztorm
w Afganistanie

XI 2024 / nr 11

TEMAT NUMERU:
ŁUKASZ ZALESIŃSKI,
EWA KORSAK
20 Wielka pomoc
Żołnierze zaangażowali się
w zwalczanie skutków
powodzi

ARMIA

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
30 Drony w sieci
Marynarka wojenna coraz
intensywniej używa systemów
bezzałogowych

EWA KORSAK
40 GROM na fali

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
44 Jak wyszkolić czołgistę

PRZEMYSŁAW LIS
50 Jednym językiem

MAGDALENA KOWALSKA-SENDEK
54 Pierwszy test Tarczy

PIOTR KORCZYŃSKI
61 Z rogami czy bez

PAULINA GLIŃSKA
62 Zderzenia
z paragrafem

MILITARIA

TADEUSZ WRÓBEL
66 Ograniczony sukces
Kto kupuje szwedzkie gripeny?

PRZEMYSŁAW LIS
74 Precyzyjne uderzenie

TOMASZ OTŁOWSKI
80 Deszcz ognia

ROBERT CZULDA
83 Flota na miarę potrzeb

STRATEGIE

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
88 Bliskowschodni węzeł
Rozmowa z Przemysławem Mazurem

RAFAŁ CIASTOŃ
96 Sposób na zwycięstwo

TADEUSZ WRÓBEL
100 Rakietowy cierń

ROBERT CZULDA
106 Przemoc bez granic

HISTORIA

ROBERT SENDEK
112 Nie ma państwowości
bez silnej armii
Rozmowa z Andrzejem Chwalbą

MACIEJ NOWAK-KREYER
120 Powrót nad Bałtyk

PIOTR KORCZYŃSKI
124 W piekle przygrywały nam katiusze
Rozmowa z Edwardem Rogiem

TADEUSZ WRÓBEL
130 Symbol współpracy

JAROSŁAW PAŁKA
137 Atomowe kody

PO SŁUŻBIE

MAŁGORZATA SCHWARZGRUBER
138 Braterstwo pamięci
Weterani nie zapominają
o Polakach poległych
w czasie II wojny światowej

ROBERT CZULDA
144 Zdobywanie Gibraltaru Wschodu

ANNA DĄBROWSKA
148 Żałoba potrzebuje czasu
Rozmowa z Karoliną Suską

PRZEMYSŁAW LIS
152 Wygraj ze stresem

JACEK SZUSTAKOWSKI
154 Kondycja na czwórkę z plusem
Rozmowa z Marcinem Kołoszukiem

ANDRZEJ FĄFARA
170 Dzień, w którym
runął mur

NR 10/2024

NASZA NAGRODA

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
13 Moc Buzdygana
Od trzydziestu lat wyróżniamy
wybitnych ludzi wojska

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
18 Łamią szyfry historii
Piotr Bojarski wraz z zespołem

MAŁGORZATA SCHWARZGRUBER
20 Zaangażowany ratownik
Kpt. Paweł Danielak

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
22 Spokój w sieci
Kmdr Grzegorz Krasnodębski

MAGDALENA MIERNICKA
24 Cały czas w natarciu
Gen. bryg. Rafał Miernik

ANNA DĄBROWSKA
26 Na pierwszej linii cyberfrontu
Płk Jarosław Wacko

EWA KORSAK
28 Na straży nieba
Centrum Operacji
Powietrznych

ARMIA

TADEUSZ WRÓBEL
30 Nie rewolucja, lecz ewolucja
Rozmowa z Piotrem Kriesem

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
39 Strzały z okrętu

MAGDALENA MIERNICKA
42 Walka z wielką wodą

PRZEMYSŁAW LIS
48 Szpital sześć metrów
pod ziemią

MAGDALENA MIERNICKA
50 Uratować to, co
najcenniejsze

PIOTR KORCZYŃSKI
57 Nieregulaminowi

PAULINA GLIŃSKA
58 Zderzenia
z paragrafem

MILITARIA

KRZYSZTOF WILEWSKI
62 Rekordowy rok
Co nowego pokazano na
targach zbrojeniowych
w Kielcach?

KRZYSZTOF WILEWSKI
72 Latające czołgi

ROBERT CZULDA
75 Lekcja do odrobienia

TOMASZ OTŁOWSKI
78 Mit o Prometeuszu

ROBERT SENDEK
82 Mechaniczne czworonogi

STRATEGIE

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
88 Nauczyciel świata
Rozmowa z Aleksandrą
Jaskólską

TADEUSZ WRÓBEL
96 Trudne wybory

RAFAŁ CIASTOŃ
99 Nowy ton, stare problemy

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
102 Gorąco wśród lodu

PRZEMYSŁAW LIS
107 Nadchodzi zima

ROBERT CZULDA
108 Połowiczny sukces

TOMASZ OTŁOWSKI
111 Dyplomacja umarła

HISTORIA

PIOTR KORCZYŃSKI
114 Brygada ostatniej szansy
Jak Polacy stworzyli
elitarną jednostkę powietrznodesantową

MACIEJ NOWAK-KREYER
122 Powstanie nie tylko warszawskie

PIOTR KORCZYŃSKI
128 Byłem żołnierzem bez karabinu
Rozmowa z Leszkiem Krajewskim

JAROSŁAW PAŁKA
137 Atomowy arsenał

PO SŁUŻBIE

JAKUB ZAGALSKI
138 Muzealny nie znaczy nudny
Żywa historia,
czyli edukacyjne projekty
Muzeum II Wojny Światowej

ROBERT CZULDA
146 Chlubny epizod

JACEK SZUSTAKOWSKI
150 Zawsze pozostanę
tą samą Olą
Rozmowa z Aleksandrą Mirosław

Małgorzata Schwarzgruber
153 Piwnica pełna wspomnień

ANNA DĄBROWSKA
156 Odnalezione działo

ANDRZEJ FĄFARA
172 Przełom w zatoce Leyte

DOSTĘPNE TAKŻE W FORMACIE E-PUB

TEMAT NUMERU
21 Łukasz Zalesiński
Jest moc!

26 Anna Pawłowska
Por. Grzegorz Galant. Ramię w ramię

28 Przemysław Lis
Kmdr por. Dorota Humecka-Lichosik.
Na czele cyberkomandosów

30 Anna Dąbrowska
Płk dr Bartosz Klepczyński.
Odkrywanie prawdy

32 Piotr Raszewski
Gen. dyw. Arkadiusz Szkutnik.
Warto myśleć długofalowo

34 Łukasz Zalesiński
Płk pil. Krzysztof Zwoliński.
Walka z wielką wodą

36 Jakub Zagalski
8 Krakowska Baza Lotnictwa
Transportowego.
Najważniejsze jest życie

38 Jakub Zagalski
St. chor. rez. Paweł Domański „Domel”.
Determinacja w działaniu

40 Anna Pawłowska
Dowodzenie na najwyższym poziomie

ARMIA

44 Łukasz Zalesiński
Bałtyk pod kontrolą

48 Magdalena Kowalska-Sendek
Wiedza w pigułce

54 Damian Łukasiewicz
Przedsmak selekcji

58 Marcin Ogdowski
Puzzle na granicy

64 Jakub Zagalski
Morski egzamin

68 Magdalena Kowalska-Sendek
W trosce o wojsko
Rozmowa z Pawłem Mateńczukiem,
pełnomocnikiem ministra obrony
do spraw warunków służby
wojskowej

72 Anna Blinkiewicz
Pierwsi na miejscu wypadku

76 Anna Pawłowska
Sport kształtuje mentalność

84 Paulina Glińska
Zgodnie z prawem

MILITARIA

88 Krzysztof Wilewski
Nowy oręż zabójców czołgów

92 Przemysław Lis
Budynki prosto z drukarki

94 Rafał Ciastoń
Atomowy sprint?

98 Tadeusz Wróbel
Gdzie dwóch się bije

103 Krzysztof Wilewski
Zapraszamy do współpracy

104 Przemysław Lis
Bojowa Wrona

106 Robert Czulda
Postawili na samodzielność

STRATEGIE

114 Robert Sendek
Rodzina na wagę złota

119 Marek Sarjusz-Wolski
Przysięgi złożone ojcom

120 Tadeusz Wróbel
Etniczny węzeł

124 Marcin Ogdowski
Podziemny plac budowy

128 Łukasz Zalesiński
Co naprawdę myśli Polska?

130 Jakub Zagalski
Zatopiony problem
Rozmowa z prof. Jackiem Bełdowskim
z Instytutu Oceanologii Polskiej
Akademii Nauk

134 Robert Sendek
Na rzecz bezpieczeństwa i pokoju

HISTORIA

140 Robert Sendek
Byliśmy najlepszej myśli…

144 Piotr Korczyński
Tak daleka, tak bliska

148 Anna Dąbrowska
Mała Polska za oceanem
Rozmowa z Andrzejem Rutą ze
Stowarzyszenia Polskich Kombatantów
w Kanadzie

152 Piotr Korczyński
Śmierć zaglądała nam w oczy
Rozmowa z Józefem Mierkowskim,
żołnierzem 1 Dywizji Piechoty

159 Jarosław Pałka
Bez wzajemności

PO SŁUŻBIE

160 Anna Dąbrowska
Tych oczu nie zapomni nikt

164 Robert Czulda
W cieniu propagandy

180 Andrzej Fąfara
Tragiczne Gallipoli

DOSTĘPNE TAKŻE W FORMACIE E-PUB

Temat numeru

14 Robert Sendek,
Łukasz Zalesiński
Wojny dronów

26 Magdalena Miernicka,
Tadeusz Wróbel
Spójny system
Rozmowa z gen. bryg. Mirosławem Bodnarem, inspektorem wojsk bezzałogowych systemów uzbrojenia

Armia

32 Łukasz Zalesiński
Pod polskim dowództwem

38 Piotr Raszewski
Na linii ognia

42 Anna Pawłowska
Pierwszy dorosły obowiązek

46 Łukasz Zalesiński
Zodiak pod kontrolą

52 Anita Blinkiewicz
Szeregowi Furia, Kobi i Hela

56 Anna Dąbrowska
Kobieca silna ręka
Rozmowa z kpt. Beatą Noskowicz, żołnierzem wojsk obrony
terytorialnej

63 Piotr Korczyński
Nie tylko dla fasonu

64 Jakub Zagalski
Przekraczać granice

68 Paulina Glińska
Zgodnie z prawem

Militaria

72 Krzysztof Wilewski
Unikatowe zdolności

75 Robert Czulda
Moc pod pancerzem

Strategie

82 Tadeusz Wróbel
Sojusz na niepewne czasy
Rozmowa z Beatą Górką-Winter

87 Marek Sarjusz-Wolski
Barometr koniunktury strategicznej

88 Robert Sendek
Intensywne działania

90 Rafał Ciastoń
Nowe Zakazane Miasto

92 Robert Sendek
Osobliwe partnerstwo

96 Tadeusz Wróbel
Droga na skróty

100 Rafał Ciastoń
Kable na celowniku

Historia

106 Łukasz Zalesiński
Gra o nadzieję

112 Piotr Korczyński
Mundur to było marzenie i ocalenie…
Rozmowa z płk. Albertem Stachniakiem, żołnierzem armii Berlinga

116 Maciej Nowak-Kreyer
Skrawek Polski

122 Michał Piekarski
Sterowanie na odległość

129 Jarosław Pałka
Pod kontrolą Moskwy

Po służbie

130 Magdalena Kowalska-Sendek
Magia Invictus Games

138 Jakub Zagalski
Husaria robi furorę
Rozmowa z Konradem „Sosną” Sosińskim, współtwórcą pierwszej polskiej gry bitewnej

142 Robert Czulda
Historia ukryta w eksponatach

152 Anita Blinkiewicz
Przygoda z Pułaskim

166 Andrzej Fąfara
Dwa aresztowania gen. Fieldorfa

TEMAT NUMERU:

TADEUSZ WRÓBEL,
KRZYSZTOF WILEWSKI
8 Sprzęt na miarę czasów
Rozmowa z Damianem Ratką
i Łukaszem Wyszyńskim

19.Dodatek specjalny
MSPO Kielce 2024

KRZYSZTOF WILEWSKI
21 Intensywna modernizacja
Rozmowa z wicepremierem,
ministrem obrony narodowej
Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem

ARMIA

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
80 Podwodna akademia
Powstał nowy ośrodek
szkoleniowy i badawczy
Akademii Marynarki Wojennej

MAGDALENA MIERNICKA
86 Z żołnierzami świętuje cała Polska

MAGDALENA MIERNICKA
92 Wakacyjne wyzwanie

96 Wydarzyło się
w sierpniu

PIOTR KORCZYŃSKI
99 Symbol triumfu

PAULINA GLIŃSKA
100 Zderzenia z paragrafem

MILITARIA

ROBERT SENDEK
104 Zbrojenia w cieniu konfliktów
Państwa Azji Centralnej
kupują coraz więcej
sprzętu wojskowego

PRZEMYSŁAW SZYNKORA
110 Pływające miasteczko

STRATEGIE

PRZEMYSŁAW LIS
118 Nowe tempo starej wojny
Operacja kurska zmienia
perspektywę konfliktu
rosyjsko-ukraińskiego

ROBERT SENDEK
125 Wytyczanie granic

RAFAŁ CIASTOŃ
128 Kolejny pionek w grze

TOMASZ OTŁOWSKI
132 Terrorystyczny żywioł

TADEUSZ WRÓBEL
136 Arktyczne wyzwanie

HISTORIA

PIOTR KORCZYŃSKI
142 Apokalipsa czy koniec świata
II wojna światowa zburzyła
istniejący ład na niemal
całym globie

MACIEJ NOWAK-KREYER
148 Na uboczu wojny

PIOTR KORCZYŃSKI
152 Zostałem grenadierem
u Maczka
Rozmowa ze Stanisławem
Orlikowskim
JAROSŁAW PAŁKA
161 Polacy czy Sowieci?

PO SŁUŻBIE

JACEK SZUSTAKOWSKI
162 Armia mistrzów
na medal W igrzyskach olimpijskich
brali udział sportowcy
w mundurach

169 Aktywności

ANDRZEJ FĄFARA
180 O jeden most za daleko