Nowości

Historia w kadrze

PIOTR KORCZYŃSKI
6 Dopaść agresora

Kalendarium historyczne

MIKOŁAJ KUBACKI
8 Jałowe zwycięstwo generała
Prądzyńskiego. Bitwa pod Iganiami
10 kwietnia 1831 roku

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
10 Klęska piastowskiego zwolennika
nauk Jana Husa. Bitwa pod Rybnikiem
13 maja 1433 roku

JAROSŁAW GODLEWSKI
12 Związek Święcony (Nexus Sacer).
Konfederacja wojska koronnego
30 czerwca 1661 roku

Rozmowa „Polski Zbrojnej.
Historii”

PIOTR KORCZYŃSKI
14 1926 – majowy bunt żołnierzy.
Rozmowa z prof. Mariuszem Wołosem

Bunty, powstania, rebelie

URSZULA KOSIŃSKA
24 Nie tylko na pióra. Rokosz łowicki
1697–1698

WOJCIECH KRAJEWSKI
30 Marsz krwią generałów znaczony

ROBERT SENDEK
36 Nic prócz dróg zarosłych w piołun,
mech i szalej

MICHAŁ GÓRNY
42 Lepsza kula niż takie życie!

PIOTR KORCZYŃSKI
48 Trzy nowele o dyscyplinie

PAWEŁ BOREK
52 Pułk po stronie Marszałka

ŁUKASZ MAMERT NADOLSKI
58 „Jak nas karmicie, tak będziemy
wojować”. Dole i niedole 8 Pułku Piechoty

PAWEŁ KOZIOŁ
64 Zamach, którego nie było

PRZEMYSŁAW WYWIAŁ
68 Polskie Państwo Podziemne w oczach
Niemców

PIOTR KORCZYŃSKI
74 Salto mortale komandosa

ANDRZEJ ŁYDKA
78 Kryzys przysięgowy

Historie ocalone

JACEK ŻUREK
86 Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę.
Powstanie Księstwa Warszawskiego

WOJCIECH NOWIŃSKI
92 Ruszyli wyzwalać ojczyznę

PIOTR PODHORODECKI
96 Generał Leśniewski.
Pierwszy minister spraw wojskowych

PIOTR KORCZYŃSKI
101 Zegarmistrz czasu wojny

MAREK KINASZ
104 Epopeja żołnierza tułacza

JĘDRZEJ KORBAL
110 Fallschirmjäger przeciwko Polsce

MICHAŁ IZDEBSKI
116 Polska a broń jądrowa – mity i fakty

TOMASZ PLASKOTA
122 Odwaga urok i charyzma. Rozmowa
z Krzysztofem Mańkowskim

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
121 Bohaterski lotnik
Z dawnych wieków

DANIEL KORBEL
126 Jan Žižka a sprawa polska

Lotnictwo bombowe

GRZEGORZ ŚLIŻEWSKI
130 Lancaster PA163 nie dotarł
do Szczecina

SŁAWEK ZAGÓRSKI
134 Trudne początki polskich
bombowców

MAŁGORZATA STĘPIEŃ
138 W latających trumnach

RADOSŁAW WIŚNIEWSKI
144 Nauki wstępne o tym, że
bombowiec zawsze się przedrze

MAREK ŁAZARZ
150 Generał w niewoli

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
154 Piechur, artylerzysta, lotnik
i… hydraulik.
Mjr pil. obs. Aleksander Chełstowski

Z dziejów chwały

GRZEGORZ WOŁK
162 Marian Gołębiewski – bo mnie tylko
wolność interesuje

Z dziejów hańby

PAWEŁ SZTAMA
166 Od gorliwego katolika do zastępcy
Brystigerowej. Historia Henryka
Chmielewskiego

Z arsenału Muzeum
Wojska Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
170 Epoka kapiszonu.
Krótka, ale burzliwa

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
174 Chorągwie wiedeńskiej i lwowskiej
Legii Akademickiej z Wiosny Ludów

Broń

PIOTR KOCYAN
177 Tolerancje
Artefakty z przeszłości

TOMASZ ZAWISTOWSKI
180 Znak polskich krzyżowców

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
184 Ślub żołnierza zawodowego

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
188 Nieznana scena Wajdy

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
189 Ekwipunek czy oporządzenie

Historia alternatywna

LESZEK GOLIŃSKI
194 Sen magazyniera Stana

Świat filokartystyki

ANDRZEJ WITKOWSKI
196 Zamek z Wikipedii

„AGAT. Siła i ogień” to historia gliwickiej jednostki specjalnej pokazana na zdjęciach najlepszych wojskowych fotografów, m.in. Michała Niwicza, Grzegorza Czaplickiego, Daniela Dmitriewa, Angeliki Czyżyk i Norberta Kalisińskiego.
Album przedstawia kulisy powstania jednostki, a także późniejsze etapy jej działalności: selekcje, szkolenia czy operacje zagraniczne.
To niezwykle barwna opowieść o ludziach, którzy traktują swoją służbę jako pasję i misję.
Tekst do albumu napisała Magdalena Kowalska-Sendek, która przez lata obserwowała działania żołnierzy Agatu.

Wymiary: 30 x 30 cm Liczba stron: 66 Oprawa: twarda
Dobór i układ zdjęć: Michał Niwicz
Tekst: Magdalena Kowalska-Sendek
Redakcja: Robert Sendek, Magdalena Kowalska-Sendek
Opracowanie graficzne: Paweł Kępka
Korekta: Wydział Opracowania Stylistycznego WIW
Wydawca: Wojskowy Instytut Wydawniczy
Aleje Jerozolimskie 97, 00-909 Warszawa
ISBN: 978-83-964119-3-8
Druk: Artdruk, ul. Napoleona 2, 05-230 Kobyłka
Wydawca: Wojskowy Instytut Wydawniczy Data wydania: czerwiec 2026

TEMAT NUMERU

14 Magdalena Kowalska-Sendek,
Łukasz Zalesiński
F-35 zmienia wszystko

25 Jakub Zagalski
Drugi dom efów

28 Ewa Korsak, Jakub Zagalski
Za sterami Husarza

32 Marcin Ogdowski
Niebo bez dominacji

ARMIA

36 Anna Pawłowska
Najzdrowsi z najtwardszych

40 Łukasz Zalesiński
Miecz w rękach NATO

44 Łukasz Zalesiński
Tarcza na północy

48 Jakub Zagalski
Twardy ma moc

52 Marcin Moneta
Desant od nowa

55 Magdalena Kowalska-Sendek
Medyczne Himalaje

58 Natalia Witkiewicz
Na granicy stratosfery

62 Anita Blinkiewicz
Strzelać jak Polacy

66 Jakub Zagalski
Borsukiem przez jezioro

70 Paulina Ciesielska
Mistrz kierownicy
Rozmowa ze st. szer. spec. Markiem
Kozłowskim

72 Łukasz Zalesiński
Tony na pokładzie

76 Natalia Witkiewicz
Po trzecie: przetrwać

80 Przemysław Lis
Przekroczyć własne granice

84 Anita Blinkiewicz
Bez rozpoznania nie wiemy nic

PORADY

88 Paulina Glińska
Sprawny jak żołnierz

92 Paulina Glińska
Bezpieczny dom

94 Anna Pawłowska
Z pokorą i rozsądkiem

99 Marta Kaźmierczak
Każda droga prowadzi do celu

MILITARIA
100 Krzysztof Wilewski
Na straży nieba
Rozmowa z gen. bryg.
Michałem Marciniakiem,
zastępcą szefa Agencji
Uzbrojenia

108 Jakub Zagalski
Kurier do zadań specjalnych

110 Tadeusz Wróbel
Szybko i tanio

114 Robert Sendek
Te uszy usłyszą wszystko

118 Tadeusz Wróbel
Fregaty jak niszczyciele

121 Łukasz Zalesiński
Stawiają na siebie

122 Robert Sendek
Mundur cwany niezwykle

STRATEGIE

124 Łukasz Zalesiński
Apetyt Smoka rośnie
Rozmowa z Michałem
Boguszem, specjalistą
z Ośrodka Studiów
Wschodnich

128 Marcin Ogdowski
Obrona zaczyna się na Wiśle

132 Jakub Zagalski
Bałtycki bastion NATO

136 Łukasz Zalesiński
Sojusz się zmienia

140 Tadeusz Wróbel
Szansa dla Islamabadu

144 Robert Sendek
Kto jest przyjacielem?

148 Łukasz Zalesiński
Na tropie urojonego nazizmu

153 Marek Sarjusz-Wolski
Święte wojny o pokój w ruskim mirze

HISTORIA

154 Tadeusz Wróbel
Od klęsk do zwycięstwa
Rozmowa z prof. Mariuszem Wołosem,
historykiem i sowietologiem

160 Piotr Korczyński
Przeżyłem snajperskie pojedynki
Rozmowa z Janem Stachnikiem,
żołnierzem Armii Krajowej i 1 Armii WP

167 Andrzej Fąfara
Parada bez Polaków

PO SŁUŻBIE

168 Łukasz Zalesiński
Wielka historia z sąsiedztwa

178 Piotr Korczyński
Śwarne kapelusze

TEMAT NUMERU - WYWIAD I ROZPOZNANIE

gen. bryg. dr Mieczysław Bieniek
8 FUNDAMENT ZDOLNOŚCI OBRONNYCH

płk Paweł Ponczyński
12 REWIZJA ZAŁOŻEŃ DOKTRYNALNYCH
W ROZPOZNANIU

ppłk mgr inż. Piotr Smoliński
18 STOŻEK NIEPEWNOŚCI, CZYLI NIEOCZYWISTE
NARZĘDZIE ANALITYCZNE

mjr mgr inż. Michał Wieleński
24 ANALIZA INFORMACJI WIELOŹRÓDŁOWYCH

płk Janusz Romanik
27 DETEKCJA CELÓW NISKOPROFILOWYCH

mł. chor. mar. mgr inż. Marcin Chała
33 ROZPOZNANIE MORSKIE NA MORZU BAŁTYCKIM

płk Tomasz Bazylczuk, ppłk Sylwester Jarząbek
42 ROZWÓJ ZDOLNOŚCI ROZPOZNANIA
GEOPRZESTRZENNEGO

płk Michał Sobotka
52 NIEZBĘDNE ROZPOZNANIE OSOBOWE

ppłk Mirosław Kamiński
56 PRAWO KOSMICZNE A DZIAŁALNOŚĆ
OPERACYJNA WOJSKA

dr inż. Andrzej Jeziorski
62 LOKALIZACJA OBIEKTÓW POWIETRZNYCH

TAKTYKA

mjr Krzysztof Nasierowski
66 ROZPOZNANIE PATROLOWE
W ZWIĄZKU TAKTYCZNYM

mjr Tycjan Wagner
73 SZTABOWA KOMÓRKA ROZPOZNANIA

mjr dypl. SZRP Karol Żmuda
78 ODWÓD OGÓLNOWOJSKOWY
W DOKUMENTACH NORMATYWNYCH

DOŚWIADCZENIA

mjr Szymon Wilczyński
86 WOJSKA WALKI RADIOELEKTRONICZNEJ
FEDERACJI ROSYJSKIEJ

ppłk dypl. SZRP dr Adrian Czesław Napora
96 EWOLUCJA DZIAŁAŃ TAKTYCZNYCH
W WOJNIE ROSYJSKO-UKRAIŃSKIEJ

Dagna Biernacka
104 „ŻĄDŁA” NA CZTERECH ŁAPACH

kpt. dr Marcin Miszczuk
111 OBRONA POWIETRZNA IZRAELA

LOGISTYKA
dr hab. Jarosław Brach
118 REMANUFAKTUROWANIE

dr hab. Jarosław Brach
123 POMYSŁ NA WOZY
WSPARCIA

st. chor. sztab. rez. mgr inż. Dariusz Woźniak
126 EKSPLOATACJA ŻURAWI PRZENOŚNYCH

NAJLEPSZY ARTYKUŁ

mjr Wojciech Trojanowski
136 SIŁA ZASKOCZENIA

mjr dypl. SZRP Krzysztof Stefaniuk
146 MASKOWANIE WOJSK I OBIEKTÓW
W INNYCH PAŃSTWACH

mjr mgr inż. Paweł Karolak
160 SYSTEMY BEZZAŁOGOWE
W ROZPOZNANIU INŻYNIERYJNYM

płk Paweł Bielec
Wpływ geopolitycznego położenia Polski na rozbudowę jej potencjału
odstraszania militarnego .................................................................................................................. 13
płk mgr inż. Mariusz Sobiesiak
Analiza czynnikowa w procesie planowania operacyjnego – nowe podejście
do złożonych środowisk bezpieczeństwa ................................................................................. 45
kmdr por. mgr inż. Daniel Krefft
Funkcje połączone ..................................................................................................................................... 65
prof. dr hab. inż. Piotr Dela
Wybrane aspekty cyberbezpieczeństwa .................................................................................. 99
mgr Olga Nozdryn-Płotnicka
Nowe technologie a wojny przyszłości ...................................................................................... 121
lic. Ewelina Sokolnicka, lic. Aleksandra Omiotek
Wojna kognitywna – emocjonalne aspekty współczesnej propagandy ......................... 131
mgr Janusz Leżoń, mgr inż. Julian Traciak
W kierunku efektywnego zarządzania kryzysowego .......................................................... 145
dr hab. Adam Radomyski, ppłk dr Daniel Michalski,
mjr dypl. SZRP mgr inż. Paweł Pacek
Ocena szkolenia strzelców przenośnych rakietowych zestawów przeciwlotniczych
z wykorzystaniem symulatora VR-MANPADS na podstawie wyników
badań pilotażowych ......................................................................................................................... 159
dr Rafał Piotr Depczyński
Prawo wojenne w konfliktach hybrydowych – aspekt aksjologiczny ............................ 177
mgr inż. Paweł Owczarczyk
Kluczowe czynniki sukcesu wojny sześciodniowej i ich implikacje
dla współczesnej teorii sztuki wojennej .................................................................................... 191
LtCol Kamil Szynkowski, MA
Artificial Intelligence in Battlefield Command and Control Systems ............................ 209
Józef Kozłowski, PhD; Piotr Okulski, MA
New Ideas and Technologies for Strategic Intelligence Analysis .................................... 223
dr Dolores Gracja Piwek
Podsumowanie sympozjum naukowego nt. Bilans implementacji inicjatywy
jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej .................................................................... 239
* * *
Wskazówki redakcyjno-techniczne dotyczące przygotowania prac
do opublikowania w „Kwartalniku Bellona” ............................................................................. 241

Historia w kadrze

PIOTR KORCZYŃSKI
6 Czerwone berety i Wyklęty

Kalendarium historyczne

JAROSŁAW GODLEWSKI
8 Zamorska wyprawa Stefana
Czarnieckiego. Walki w styczniu
1659 roku w Danii

MIKOŁAJ KUBACKI
10 Żołnierze generała Szembeka w akcji.
Bitwa pod Wawrem 19 lutego 1831 roku

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
12 Bitwa z wojownikami z Wielkiego
Stepu. Pod Raciborzem 20 marca
1241 roku
Rozmowa „Polski Zbrojnej.
Historii”

PIOTR KORCZYŃSKI
14 Pasja i fart. Rozmowa z Jerzym
Hoffmanem

Misje zagraniczne WP

TOMASZ JASIONEK, MARIUSZ SYBILSKI
22 Nie tylko błękitne berety

PIOTR KORCZYŃSKI
28 Marynarz w koreańskim tyglu.
Rozmowa z Piusem Kacprzakiem

TOMASZ JASIONEK
32 Na pomoc głodującej Etiopii

MARIUSZ SYBILSKI
36 Polski Kontyngent Wojskowy
w Namibii

ROBERT SENDEK
42 Śmierć w sercu Azji

PIOTR KORCZYŃSKI
46 Spadochroniarz na misji

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
48 Równanie z „Iksem”

EWA KORSAK
52 Rzeźnik w rękach GROM-u

MARCIN OGDOWSKI
56 Nauki i nauczki z Afganistanu

BOGUSŁAW POLITOWSKI
60 Syndrom Karbali

ANDRZEJ ŁYDKA
66 Z perspektywy pododdziałów
non-kinetic

ANDRZEJ ŁYDKA
69 Jeden dzień podczas IX zmiany
PKW Irak

Strategie

JULIUSZ S. TYM
76 Epizod polskiej misji pokojowej
w Chorwacji

Tradycje oręża

MATEUSZ WYŻGA
84 Szabla na kosisku. Obronność
społeczeństwa staropolskiego
w perspektywie historii oddolnej

WIKTOR SZYMBORSKI
113 Salwy u grobu Pańskiego

Historie ocalone

JACEK ŻUREK
88 Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę

WOJCIECH NOWIŃSKI
92 Gdy w grę wchodzi armia, prawo
przestaje być pobłażliwe

PAWEŁ BOREK
96 Jaczejki w szeregach

RENATA PALIGA
102 Czerwieńsze będą…

MAREK KINASZ
108 Oficer prawego charakteru
i jego mundur

Lotnictwo

MAŁGORZATA STĘPIEŃ
116 Z lotniska do kamieniołomów

GRZEGORZ ŚLIŻEWSKI
120 Polscy lotnicy nad komunistycznymi
Bałkanami

Z archiwum Wojskowego Biura
Historycznego

PRZEMYSŁAW DĄBEK
125 Z rotmistrzem w Abisynii

Pod pancerzem

FRANCISZEK IDKOWIAK
128 Pod pancerzem w Iraku
i Afganistanie

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
132 Ppłk dyplomowany Andrzej Hytroś
– oficer zapomniany

Z dziejów chwały

GRZEGORZ WOŁK
140 Jacek Winkler – fotograf
z Kałasznikowem

Z dziejów hańby

PAWEŁ SZTAMA
144 Partyjniak czy ubek? Dziennikarz
czy historyk? Rzecz o Henryku Piaseckim

Śledztwa historyczne

MAREK RABIEGA
148 Zabójca spod czerwonej gwiazdy

MIKOŁAJ MIROWSKI
152 Umarła, aby żyć. Historia Iny Benity

Z arsenału Muzeum Wojska
Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
158 Karabin Mierosławskiego

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
162 Proporzec 1 Mieszanego Polsko-
-Ukraińskiego Batalionu Sił Pokojowych
im. Hetmana Jana Karola Chodkiewicza
i Hetmana Piotra Konaszewicza-
-Sahajdacznego

Kawalerowie Virtuti Militari

MARIA ŻUREK
165 Walczył do końca

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
166 Opakowanie

Artefakty z przeszłości

TOMASZ ZAWISTOWSKI
170 Orły ofiarowane Szwajcarom

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
174 W misjach poza granicami kraju

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
177 Moc dwóch jednakowych podpisów

JACEK ŻUREK
178 Łupołowo

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
182 Pokój w tyglu wojny

Świat filokartystyki

ANDRZEJ WITKOWSKI
184 Pac by się uśmiał

Wybór tematyczny artykułów z kwartalnika "Polska Zbrojna. Historia" o Monte Cassino.

BOGUSŁAW POLAK
10 Urodzony do walki

BOGUSŁAW POLAK, MICHAŁ POLAK
15 Życie żołnierza

ANNA DĄBROWSKA
25 Żołnierz szaleńczej odwagi

ANNA PUTKIEWICZ, PIOTR KORCZYŃSKI
26 Czas Generała. Rozmowa z prof. Zbigniewem Wawrem

JAROSŁAW RUBIN
36 Krew płynie z gór

PIOTR KORCZYŃSKI
41 Przed czołgami z krzyżem

JULIUSZ S. TYM
44 Lwy spod Piedimonte.
Bój 20–25 maja 1944 roku

ANDRZEJ ŁYDKA
54 Czołgiści 2 szwadronu na Gardzieli

KRZYSZTOF DROZDOWSKI
62 Śmierć asa wywiadu

WOJCIECH KRAJEWSKI
66 Browning z „Sułtana”

JERZY KIRSZAK
76 Podpułkownik Leon Gnatowski.
Niósł zniszczenie i postrach...

JERZY KIRSZAK
84 Śmierć pułkownika.
Karol Reinhold Fanslau na polu chwały

MARIA RADOŻYCKA-PAOLETTI
94 Waleczny „Skorpion” spod Monte
Cassino. Major Władysław Drelicharz

PIOTR KORCZYŃSKI
100 Śladami polskich komandosów

JERZY KIRSZAK
108 W ogniu spokojny i pełen męstwa.
Major Władysław Karol Smrokowski

JULIUSZ S. TYM
116 Ankona – samodzielna
operacja 2 Korpusu

PIOTR PODHORODECKI
125 Komandosi zmotoryzowani
w bitwie o Bolonię

PAWEŁ MIKOŁAJ ROZDŻESTWIEŃSKI
132 Z ziemi włoskiej do Polski

JAROSŁAW PYCH
134 Tajemnica skrywana w drzewcu

TOMASZ ZAWISTOWSKI
137 Orły 12 Pułku Ułanów Podolskich

JAROSŁAW PYCH
140 Proporczyki bohaterów
spod Monte Cassino

BOGUSŁAW POLAK, MICHAŁ POLAK
142 Komuniści przeciwko
legendzie Generała

PIOTR KORCZYŃSKI
150 Pod znakiem Skorpiona

PIOTR KORCZYŃSKI
154 Jedyny taki film

MICHAŁ MACKIEWICZ
158 Trofea spod Monte Cassino

PIOTR PODHORODECKI
166 Zwycięska epopeja

JERZY KIRSZAK
174 Niepokonany generał
Stanisław Maczek

JULIUSZ S. TYM
186 Normandzkie meandry
sojuszy wojskowych

JULIUSZ S. TYM
194 1 Dywizja Pancerna
w walkach w Normandii

JULIUSZ S. TYM
204 Bój o Axel

PIOTR KORCZYŃSKI
214 Spadkobiercy husarii.
Rozmowa z Franciszkiem Idkowiakiem

PIOTR KORCZYŃSKI
218 Dziękujemy Wam, Polacy.
Rozmowa z Janem Brzeskim

ARTUR TALIK
220 U boku generała Maczka.
Szlak sapera

PIOTR KORCZYŃSKI
226 Byłem snajperem Maczka.
Rozmowa z Tadeuszem Lutakiem

ANNA DĄBROWSKA
230 Oficer generała Maczka

PIOTR KORCZYŃSKI
231 Kiedy czeka się na śmierć...
Rozmowa z Alojzym Jedamskim