Wojskowy Instytut Wydawniczy

ALICJA KULECKA
10 Czas trudnych wyborów

KAROL JADCZYK
20 Kadra dowódcza Powstania Styczniowego

WOJCIECH KALWAT
28 Kilkudniowy dyktator

WOJCIECH KALWAT
32 Wojewoda litewski

JACEK ŻUREK
36 Święty Romuald

ADAM BUŁAWA
38 Galeria Styczniowa: Edmund Różycki,
Michał Heydenreich, Józef Hauke, Karol Kalita

MIKOŁAJ KUBACKI
48 Najważniejsze bitwy:
Noc styczniowa 1863 roku, Miechowska
klęska 17 lutego 1863 roku, Bitwa pod
Pieskową Skałą 4 marca 1863 roku,
Batalia Ignacewska 8 maja 1863 roku,
Bitwa pod Żyrzynem 8 sierpnia 1863 roku,
Iłżeckie zwycięstwo 17 stycznia 1864 roku,
Opatowska klęska 21 lutego 1864 roku

PIOTR KORCZYŃSKI
62 Cud w Glanowie w 1863 roku

JERZY KIRSZAK
66 Pułkownik Dionizy Czachowski.
Bicz Boży dla zgrai moskiewskiej

PIOTR KORCZYŃSKI,
74 Ksiądz Brzóska i jego „kozacy”

ANNA DĄBROWSKA
77 Kapitan Kazimierz Zienkiewicz
– powstaniec styczniowy

JERZY KIRSZAK
78 Major Józef Jagmin – bohater pięciu wojen

ROBERT SENDEK
86 „...bo dyktator wciąż potrzebuje grosza"

PIOTR KORCZYŃSKI
91 Z wojny secesyjnej do Powstania Styczniowego

KAROL JADCZYK
94 Z ziemi włoskiej do Polski

PIOTR KORCZYŃSKI
100 Uparty Francuz od żuawów śmierci

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
108 Walka ludzi pogranicza

EWA I BOGUMIŁ LISZEWSCY
112 Klaudynki – anioły powstania 1863 roku

WOJCIECH KALWAT
114 Wojna kobieca

MICHAŁ MACKIEWICZ
118 Nowoczesna broń w Powstaniu Styczniowym

JAROSŁAW PYCH
122 Chorągwie Powstania Styczniowego

KAROL JADCZYK
126 Żołnierze Wyklęci 1863 r. z Góry Giedymina

DOMINIK KAŹMIERSKI
133 Kwestia honoru

ANDRZEJ WITKOWSKI
134 Powstańczy panteon

PIOTR SZOPA
138 Miejsca powstańczych pochówków

ANDRZEJ ŁYDKA
146 Piłsudski czcił powstańców styczniowych

EMILIA WASILEWICZ
150 Tu płynęła wierna rzeka

AGNIESZKA STRÓŻYK
152 Powstanie Styczniowe w malarstwie

dr Sławomir Piotrowski
Międzynarodowe wsparcie wojskowe Ukrainy .................................................................

mgr Arda Yurdatapan, gen. dyw. w st. spocz. Tayyar Süngü
Russian Invasion on Ukraine: Military Dimension ..........................................................

dr Jan Waszewski
Rewolucja robotyczna. Kluczowe aspekty robotyzacji i autonomizacji w konfliktach zbrojnych ....................................................................................................

 mgr Jerzy Zarzycki-Siek
Outer Space Treaty and Land Grab – False Security? ......................................................

 ppłk dr inż. Rafał Parczewski
Poprawa bezpieczeństwa w przetwarzaniu odpadów z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych ..............................................................................

dr Piotr Zuzankiewicz
Wyzwania dla rosyjskiego kompleksu przemysłowo-obronnego związane z wojną
na Ukrainie .................................................................................................................................. 15

dr Agnieszka Rogozińska
Zagrożenia bezpieczeństwa Ukrainy wynikające z rosyjskich działań hybrydowych ........ 33

dr Jakub Skiba
Pożyczka Rambouillet z 1936 roku na cele dozbrojenia Polski. Wymiar finansowy
w świetle źródeł francuskich i polskich .................................................................................... 45

mgr Piotr Gorszewski
Azjatycki Bank Inwestycji Infrastrukturalnych jako przejaw multilateralnej
ekspansji Chin .......................................................................................................................... 105
* * *
Skorowidz artykułów opublikowanych w „Kwartalniku Bellona” w 2023 roku ................ 119

Wskazówki redakcyjno-techniczne dotyczące przygotowania prac do opublikowania
w „Kwartalniku Bellona” ......................................................................................................... 121

Piotr Zuzankiewicz, PhD
Challenges to Military-Industrial Complex in Russia Related to Conflict
in Ukraine .............................................................................................................................. 15

Agnieszka Rogozińska, PhD
Threats to Ukraine’s Security Resulting From Russian Hybrid Activities ...................... 33

Jakub Skiba, PhD
The 1936 Rambouillet Loan For Rearmament of Poland. Financial Dimension
in the Light of French and Polish Sources ......................................................................... 45

Piotr Gorszewski, MA
Asian Infrastructure Investment Bank as a Sign of Multilateral Expansion
of China ............................................................................................................................... 105
* * *
List of articles published in “Kwartalnik Bellona” in 2023 ............................................. 119

Editorial guidelines on the preparation of articles for publishing
in Kwartalnik Bellona ......................................................................................................... 121

mgr inż. Wojciech Fiderek
Połączone Dowództwo Wsparcia jako element polityki bezpieczeństwa NATO
w Europie Środkowo-Wschodniej ............................................................................................. 11
dr Ewa Joanna Sapierzyńska
Rola sił zbrojnych w kształtowaniu bezpieczeństwa międzynarodowego ............................ 23
dr Bogumiła Pawlaczyk
Formalnoprawne aspekty działania obrony cywilnej w Polsce ............................................. 31
gen. dyw. w st. spocz. pil. dr hab. inż. Leszek Cwojdziński
Wpływ sztucznej inteligencji na rozwój nowoczesnych systemów bezzałogowych ............ 43
prof. dr hab. inż. Marek Wrzosek
Rosyjskie działania informacyjne – identyfikacja zasadniczych cech ................................. 57
dr hab. Adam Radomyski
Maskowanie w teorii i praktyce działań zbrojnych. Doświadczenia radzieckie
i rosyjskie ..................................................................................................................................... 77
dr hab. Adrian Mitręga
Kultura strategiczna w naukach o bezpieczeństwie ............................................................... 99
Dominik Smyrgała, PhD
The Yom Kippur War Revisited: Did the West Fall Victim to Soviet Strategic
Deception? ................................................................................................................................. 113
* * *
Skorowidz artykułów opublikowanych w „Kwartalniku Bellona” w 2024 roku ............... 123
Wskazówki redakcyjno-techniczne dotyczące przygotowania prac do opublikowania
w „Kwartalniku Bellona” ......................................................................................................... 126

Wojciech Fiderek, MSc in Eng.
Joint Support and Enabling Command (JSEC) as Part of NATO’s Security Policy
in Central and Eastern Europe ............................................................................................ 11
Ewa Joanna Sapierzyńska, PhD
The Role of the Armed Forces in Shaping International Security ................................... 23
Bogumiła Pawlaczyk, PhD
Formal and Legal Aspects of Civil Defense Operations in Poland .................................. 31
MajGen (Ret) Pilot Leszek Cwojdziński, DSc in Eng.
The Impact of Artificial Intelligence on the Development of Modern
Unmanned Systems ............................................................................................................... 43
Marek Wrzosek, Prof., PhD in Eng.
Russian information activities – identification of essential features ................................ 57
Adam Radomyski, PhD
Masking in Theory and Practice of Combat Operations. Soviet
and Russian Experience ....................................................................................................... 77
Adrian Mitręga, PhD
Strategic Culture in Security Sciences ................................................................................ 99
Dominik Smyrgała, PhD
The Yom Kippur War Revisited: Did the West Fall Victim to Soviet Strategic
Deception?” ......................................................................................................................... 113
* * *
List of articles published in “Kwartalnik Bellona” in 2025 ............................................. 123
Editorial guidelines on the preparation of articles for publishing
in Kwartalnik Bellona ......................................................................................................... 126

Historia w kadrze

JAROSŁAW MALAROWSKI
8 Błoto i skały

Kalendarium historyczne

MIKOŁAJ KUBACKI
10 Bitwa pod Raszynem 19 kwietnia
1809 roku. Talent taktyczny księcia
Józefa

JAROSŁAW GODLEWSKI
12 Bitwa pod Korsuniem 26 maja
1648 roku – kompromitacja dowódców

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
14 Zapomniane zwycięstwo nad
Rusinami – bitwa pod Zawichostem
19 czerwca 1205 roku

Marynarka wojenna

PIOTR KORCZYŃSKI
16 ORP „Orzeł” – wciąż bez ostatniego
rozdziału. Rozmowa z Mariuszem
Borowiakiem

Polacy na froncie włoskim

ANDRZEJ ŁYDKA
22 Czołgiści 2 szwadronu na Gardzieli

PIOTR KORCZYŃSKI
32 Pod znakiem skorpiona

MARIA RADOŻYCKA-PAOLETTI
108 Waleczny „Skorpion” spod Monte
Cassino: major Władysław Drelicharz

Wojna i polityka

PIOTR KORCZYŃSKI
40 Misja Sosabowskiego. Rozmowa
z Halem Sosabowskim

ANNA DĄBROWSKA
129 Dobry maharadża

Powstanie Styczniowe

ROBERT SENDEK
43 „…bo dyktator wciąż potrzebuje
grosza”

Duszpasterstwo polowe

WIKTOR SZYMBORSKI
48 Pies Pański. Dominikanin ojciec
Marcin Chrostowski

Śledztwa historyczne

KRZYSZTOF DROZDOWSKI
54 Śmierć asa wywiadu

Wierność i honor

JACEK ŻUREK
58 Chwała Gwardii Szwajcarskiej.
10 sierpnia 1792. Część 2: Nie boimy się
śmierci!

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
65 Pozostał na włoskiej ziemi

Z archiwum Wojskowego Biura
Historycznego

ARKADIUSZ TULIŃSKI
66 Epizod z walk III Powstania Śląskiego

Biografie ocalone

PIOTR KORCZYŃSKI
36 Najdłuższą drogą

TOMASZ PANFIL
70 Cichociemny „Garda”. Major Andrzej
Rudolf Czaykowski (1912–1953)

Szkiełko i oko

ZYGMUNT WALKOWSKI
76 Znów na swoim miejscu

Historie ocalone

PRZEMYSŁAW JASKÓŁOWSKI
78 Ochrona wojskowa VIP-ów
w II Rzeczypospolitej

Wojna i sztuka

JACEK ŻUREK
82 Zaraz, jak to szło…?
Część 1: Legiony to są Termopile

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
86 Motocykle dla powojennej Polski.
Wojskowy Instytut Techniczny PSZ
w Wielkiej Brytanii

Armia w PRL

JACEK JĘDRYSIAK
90 Problem samobójstw w Ludowym
Wojsku Polskim

Wojenne epizody

FRANCISZEK IDKOWIAK
96 Panzery z polskimi znakami

ROBERT GAJDA
102 Operacja „Weller 29”

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
101 Szeregowiec niejedną ma nazwę

Z dziejów hańby

PAWEŁ SZTAMA
114 „Będąc w rękach takiego człowieka,
nie ma przyszłości”. Rzecz o Antonim
Skulbaszewskim

Strategie

JULIUSZ S. TYM
120 Lwy spod Piedimonte.
Bój 20-25 maja 1944 roku

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
130 Generał brygady Bronisław
Rakowski. Od szabli po Shermana

Z arsenału Muzeum Wojska
Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
138 Trofea z pustyni

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
142 Święto Żołnierza

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
144 Proporczyki bohaterów spod Monte
Cassino

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
146 Granatnik samopowtarzalny

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
148 Mój dowódca

Notatnik kolekcjonera

ANDRZEJ WITKOWSKI
153 Świat filokartystyki

Historia w kadrze

JAROSŁAW MALAROWSKI
8 Spadkobiercy husarii

Kalendarium historyczne

MIKOŁAJ KUBACKI
10 Bitwa pod Winkowem
18 października 1812 roku.

Początek końca

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
12 Bitwa pod Kopystrzyniem
30 listopada 1432 roku. Epizod z litewskiej wojny domowej

JAROSŁAW GODLEWSKI
14 Dzień pojawienia się szachownicy
na polskim niebie. 1 grudnia 1918 roku

Szkiełko i oko

PIOTR KORCZYŃSKI
16 Trzeci wymiar heroizmu. Rozmowa z Zygmuntem Walkowskim

Na podniebnym froncie

PIOTR KORCZYŃSKI
22 Kamikadze po niemiecku

PIOTR KORCZYŃSKI
32 Nauczyciel Japończyków

ANDRZEJ ŁYDKA
36 19 Eskadra Myśliwska
w wojnie polsko-bolszewickiej

GRZEGORZ ŚLIŻEWSKI
41 Samotny myśliwy. Ostatni lot
kapitana Jastrzębskiego

GRZEGORZ ŚLIŻEWSKI
46 Nad Afryką i Atlantykiem

JAROSŁAW PAŁKA
52 Polski desant na Danię

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
56 Wiktor Pniewski, człowiek z cienia

TADEUSZ WRÓBEL
60 Eksportowe meandry polskich samolotów

TADEUSZ WRÓBEL
64 Podcięte skrzydła. Rozmowa z Bartłomiejem Belcarzem

JAKUB POLIT
68 Na chińskim niebie. Pierwsze cztery
lata wojny: 1937–1941

MARIUSZ BOROWIAK
74 304 Dywizjon Bombowy w walce
z U-Bootami

ROBERT SENDEK
90 Kobra, tygrys, lataj, walcz

WOJCIECH KRAJEWSKI
94 Wellington z głębin morza

IZABELA LESZCZYŃSKA
98 Przez trudy do gwiazd

Broń pancerna

FRANCISZEK IDKOWIAK
80 Pociągi pancerne w Poznaniu
i Wielkopolsce w latach 1919–1924

Wojna i sztuka

KINGA HAŁACIŃSKA
102 Spór o „Pierwszą Brygadę”

„ŻUR”
108 Zaraz, jak to szło…? Część 2:
Legiony to żebracza nuta

KRZYSZTOF DROZDOWSKI
112 Jak marynarze Polakom o morzu prawili

Biografie ocalone

PIOTR KORCZYŃSKI
26 Szwoleżer w Komendzie Głównej AK.
Rozmowa z Danielem Koresiem

KONRAD SZELEST
86 Polska przystań brytyjskich jeńców

WITOLD WASILEWSKI
114 Ten, który wiedział

TOMASZ KROK
118 Misja kapitana Lewszeckiego

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
122 Ułan i pilot. Generał brygady
Mateusz Janusz Iżycki de Notto

Z archiwum Wojskowego Biura Historycznego

MARCIN ARBUZ
130 Legenda zastępcza. Mit 1 Pułku
Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa”

Zbrodnie na narodzie polskim

BOGUSŁAW KOPKA
134 Aktion Zamość. Kryptonim Werwolf

Z dziejów chwały

GRZEGORZ WOŁK
138 „Myśliwiec” jedyny w swoim rodzaju

Z dziejów hańby

PAWEŁ SZTAMA
144 „Wzorowy” stalinowski sędzia.
Życie i zdrada Mieczysława Widaja.
Bandyta w todze

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
148 Pojazdy naziemnej obsługi
polskiego lotnictwa. Część 1

Z arsenału Muzeum Wojska Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
154 Samolot PZL P.11

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
158 Sztandar Centrum Szkolenia
Inżynieryjno-Lotniczego w Oleśnicy

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
160 Do broni bez broni

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
163 Lotnicza wizyta księcia Rumunii

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
166 Pisarz i żołnierz

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
167 Oficerowie czasu wojny

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
168 Kabalista

Świat filokartystyki

ANDRZEJ WITKOWSKI
172 Świątynia luksusu

NR 3/2023

OBRONA TERYTORIALNA

ppłk dr Kamil Mosiński
8 ZAŁOŻENIA OGÓLNE OBRONY TERYTORIALNEJ

ppłk dr Paweł Zagórski
12 BUDOWA NOWYCH ZDOLNOŚCI
PODODDZIAŁÓW WOT

ppłk mgr inż. Maciej Paul, szer. pchor. Szymon Paul
17 IRBIS ALTERNATYWĄ
DLA STRZELNIC NIEWOJSKOWYCH

NUP 2X35

płk rez. prof. dr hab. Marek Wrzosek
20 WOJNY PRZYSZŁOŚCI
A WYZWANIA DLA SIŁ ZBROJNYCH

płk dr Andrzej Lis
30 „OBURĘCZNE” PLANOWANIE I MYŚLENIE
STRATEGICZNE W ORGANIZACJACH WOJSKOWYCH

płk dr inż. Rafał Kasprzyk
36 SZTUCZNA INTELIGENCJA I CYBERPRZESTRZEŃ
A PROCES ZŁOŚLIWEGO STEROWANIA
LUDŹMI I MASZYNAMI

POKONAĆ NOC

ppłk mgr Sebastian Grell, ppłk mgr inż. Maciej Paul
48 ZROZUMIEĆ NOCNE ŚRODOWISKO WALKI

ppłk mgr inż. Maciej Paul, ppłk mgr Sebastian Grell
56 PRAKTYCZNE ASPEKTY WALKI W NOCY

ppłk mgr inż. Maciej Paul, mjr Michał Wilczyński
64 CELOWNIKI KOLIMATOROWE I HOLOGRAFICZNE

ppłk mgr inż. Maciej Paul
68 PRZYGOTOWANIE CELOWNIKÓW
DBAL-A2 I ANPEQ-15 DO WALKI

kpt. Krzysztof Środecki, ppłk mgr inż. Maciej Paul
76 PASYWNE CELE TERMOWIZYJNE

WALKA W OKRĄŻENIU

mjr dypl. SZRP Damian Gronek
78 WYJŚCIE Z OKRĄŻENIA

mjr dypl. SZRP Marcin Chodakowski
84 DZIAŁANIA W OKRĄŻENIU

mjr dypl. SZRP Rafał Gołaszewski
92 WALKA W OKRĄŻENIU NA PRZYKŁADZIE
ARMII STANÓW ZJEDNOCZONYCH

mjr dypl. SZRP Damian Krysztofiak
97 ZWALCZANIE OKRĄŻONEGO PRZECIWNIKA

SZKOLENIE

st. sierż. Marcel Dewerenda,
sierż. pchor. Wiktor Koteras
101 STRZELCY WYBOROWI ELEMENTEM
WSPARCIA OGNIOWEGO

ppłk dr Michał Kalisiak
106 DZIAŁANIA OBRONNE DRUŻYNY SZTURMOWEJ

kmdr por. rez. Wiesław Jabłoński
113 WÓZ DOWODZENIA XXI WIEKU

NAJLEPSZY ARTYKUŁ

mjr dypl. SZRP Łukasz Solecki
119 OBRONA PRZECIWLOTNICZA W CZASIE
PRZEMIESZCZANIA I ROZMIESZCZANIA WOJSK

mjr dypl. SZRP Wiktor Rusinek
126 MODUŁY BOJOWE OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ
W WOJSKACH LĄDOWYCH

mjr dypl. SZRP Przemysław Rutkowski
130 ŚRODKI MINOWANIA NARZUTOWEGO

WSPÓŁCZESNE ARMIE

gen. dyw. w st. spocz. pil.
dr hab. inż. Leszek Cwojdziński
134 SZTUCZNA INTELIGENCJA –
AKTUALNE ZASTOSOWANIA

dr inż. Marek Dąbrowski
144 ZAGROŻENIA W EKSPLORACJI
PRZESTRZENI KOSMICZNEJ

płk dypl. rez. nawig. Józef M. Brzezina
146 NIE TYLKO DLA KOBIET PILOTÓW SAMOLOTÓW
MYŚLIWSKICH

ppłk mgr inż. Maciej Paul
150 ROSYJSKA METODA ZWIĘKSZENIA
MOCY SILNIKÓW CZOŁGOWYCH

ppłk mgr inż. Maciej Paul
153 ROSYJSKIE CZOŁGOWE SYSTEMY ANTYDOSTĘPOWE

DOŚWIADCZENIA

dr inż. Marek Dąbrowski
160 W KIERUNKU SIECIOCENTRYCZNOŚCI

ppor. mgr Agata Guziel
166 ROLA DORADCÓW PRAWNYCH
W TARGETINGU POWIETRZNYM

por. dr Marcin Miszczuk
170 BIEŻĄCA SYTUACJA BEZPIECZEŃSTWA
W REPUBLICE KOSOWA

mgr Paweł Zawadzki
176 TECHNIKI PRZESŁUCHAŃ – ASPEKTY
PRAWNE I PRAKTYCZNE

dr hab. prof. ASzWoj Agnieszka Szczygielska
186 ZAGROŻENIA MILITARNE W WIELODOMENOWYCH
OPERACJACH W PRZYSZŁYCH
KONFLIKTACH ZBROJNYCH

Wybór tematyczny artykułów z kwartalnika "Polska Zbrojna. Historia" o Armii Krajowej.

dr Krzysztof Iwanek
Realistyczne spojrzenie na członkostwo Indii w BRICS ....................................................... 19

dr hab. Piotr Grochmalski
Strategia Rosji kontra strategia Zachodu w rosyjsko-ukraińskiej wojnie. Raport ............... 31

dr Monika Lewińska-Krzak
Stosunek Polaków do polityki obronności państwa w obliczu zagrożenia wojną .............. 59

płk rez. dr hab. Marcin Liberacki
Wzmacnianie systemu obronnego Polski w świetle zagrożeń bezpieczeństwa państwa.
Wybrane zagadnienia ................................................................................................................. 75

dr Marcin Sienicki
Obwód królewiecki jako wyzwanie dla bezpieczeństwa Rzeczypospolitej ........................ 109

* * *
Wskazówki redakcyjno-techniczne dotyczące przygotowania prac do opublikowania
w „Kwartalniku Bellona” ......................................................................................................... 119

Krzysztof Iwanek, PhD
A Realist Assessment of India Membership in BRICS ..................................................... 19
Piotr Grochmalski, PhD
The Strategy of Russia versus the Strategy of the West in the Russian-Ukrainian War.
Report ..................................................................................................................................... 31
Monika Lewińska-Krzak, PhD
The Poles’s Attitude to State Defense Policy in the Face of War Threat ......................... 59
Col (Res) Marcin Liberacki, PhD
Strengthening Poland's Defense System in the Light of Threats to National Security.
Selected Issues ....................................................................................................................... 75
Marcin Sienicki, PhD
Kalingrad Oblast as a Challenge for Security of Poland ................................................. 109
* * *
Editorial guidelines on the preparation of articles for publishing
in Kwartalnik Bellona ......................................................................................................... 119

Maciej Gurtowski, PhD
The World’s First Crypto War? The Role of Cryptoassets in Modern Warfare:
Analysis of the 2022 Russian Invasion on Ukraine ............................................................... 15

dr Mateusz Kamionka
Naddniestrze wobec konfliktu rosyjsko-ukraińskiego w 2022 roku ..................................... 33

Wojciech Jerzy Kittel
Koncepcja pętli decyzyjnej Johna Richarda Boyda – „OODA Loop” ................................. 47

dr Joanna Puchalska
Yumi – łuk w historii i kulturze Wysp Japońskich .................................................................. 71
* * *
Skorowidz artykułów opublikowanych w „Kwartalniku Bellona” w 2022 roku .................. 87
Wskazówki redakcyjno-techniczne dotyczące przygotowania prac do opublikowania
w „Kwartalniku Bellona” ........................................................................................................... 89

III 2024

TADEUSZ WRÓBEL,
ŁUKASZ ZALESIŃSKI
14 NATO, czas próby
Eksperci dyskutują
o wyzwaniach, przed jakimi stoi
Sojusz Północnoatlantycki
MAGDALENA MIERNICKA
32 Sojusz dzięki nam jest silniejszy
Rozmowa z Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem

MAGDALENA
KOWALSKA-SENDEK,
EWA KORSAK
38 Jesteśmy w pierwszej lidze

MAGDALENA
KOWALSKA-SENDEK
44 Wiarygodność budujemy w walce
Rozmowa z Maciejem Kliszem

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
48 Rugia, czyli pierwszy strzał w NATO

MAGDALENA KOWALSKA-SENDEK
50 Operacyjny debiut

ANNA DĄBROWSKA
52 Most do współpracy

ARMIA

MAGDALENA MIERNICKA
56 Ćwicz, jakbyś walczył
„Dragon”, czyli w Polsce we
wspólnych manewrach bierze
udział 20 tys. żołnierzy NATO

TADEUSZ WRÓBEL
62 Niezłomny sojusz

EWA KORSAK
66 Jastrzębie na misji

EWA KORSAK
70 Oko w oko z myśliwcem

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
74 Podwodny boom

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
81 Okręt znaczy ona

PAULINA GLIŃSKA
82 Zderzenia z paragrafem

MILITARIA 

KRZYSZTOF WILEWSKI
88 Wyboista droga
25 lat modernizacji polskiego wojska

RAFAŁ CIASTOŃ
96 Odświeżona strategia

PRZEMYSŁAW LIS
102 Nuklearna torpeda

ROBERT CZULDA
107 Zakupy po arabsku

STRATEGIE

TADEUSZ WRÓBEL
112 Uśpione konflikty
Rozmowa z Marcinem Krzyżanowskim

ROBERT SENDEK
120 Za papierowym murem

RAFAŁ CIASTOŃ
123 Cybernetyczne Pearl Harbor

ROBERT SENDEK
126 Trzeba działać tu i teraz

TOMASZ OTŁOWSKI
128 Morze możliwości

HISTORIA

MACIEJ NOWAK-KREYER
134 Twarde jak pestki
Ochotniczki z Pomocniczej
Służby Kobiet niezastąpione
na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
140 Rozesłali za mną listy gończe
Rozmowa z Witoldem Mazurowskim

JAROSŁAW PAŁKA
149 Liczby nie kłamią

PO SŁUŻBIE

ANNA DĄBROWSKA
150 Informatyka jest kobietą
Przywracamy pamięć
o kryptolożkach, szyfrantkach
i programistkach

JACEK SZUSTAKOWSKI
156 Złapali kolarskiego bakcyla

TADEUSZ WRÓBEL
160 Podążając aluminiowym szlakiem

ANDRZEJ FĄFARA
172 Marsz, marsz Kościuszko

Historia w kadrze

JAROSŁAW MALAROWSKI
6 Zdobycie Bredy

Kalendarium historyczne

JAROSŁAW GODLEWSKI
8 Bitwa pod Mątwami 13 lipca
1666 roku. Bratobójcze walki

MIKOŁAJ KUBACKI
10 Szturm Warszawy 26 i 28 sierpnia
1794 roku. Zwycięstwo Polaków
nad Prusakami

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
12 Bitwa pod Płowcami 27 września
1331 roku. Bij Krzyżaka

Wojna i polityka

MAREK P. DESZCZYŃSKI
14 Biały wywiad nie zawiódł

MICHAŁ SADŁOWSKI
150 Krwawy walec samodzierżawia.
Armia Rosji od cara do Putina

Muzy na wojnie
PIOTR KORCZYŃSKI
20 Witkacy – piąty wieszcz?
Rozmowa z Krzysztofem Dubińskim

PIOTR KORCZYŃSKI
28 Malować wojnę!

PRZEMYSŁAW JASKÓŁOWSKI
34 Niecodzienni

PIOTR KLETOWSKI
38 Wojenne drogi polskich aktorów

ŁUKASZ JASINA, MICHAŁ KOZŁOWSKI
44 Anglosaskie gwiazdy idą na front

PIOTR KOSMALA
50 To nie jest wojna dla starych pisarzy

MARIUSZ BOROWIAK
54 Polski baron Münchhausen
w marynarskim mundurze

ANDRZEJ ŁYDKA
60 Oficer i amant filmowy

GRZEGORZ SZTOLER
66 Ballada o greckim słońcu i wojnie

MARCIN DARDZIŃSKI
72 Polski batalista

JERZY FALISZEK
78 Walenty Pompka pod nadzorem
cenzury

PIOTR KORCZYŃSKI
82 Jedyny taki film

WIKTOR SZYMBORSKI
86 Rozkwitłe w okopach rzemiosło

WOJCIECH WICHERT
90 Leni Riefenstahl – ulubiony reżyser
diabła

Lotnictwo

WOJCIECH KRAJEWSKI
96 Ostatni lot pułkownika Skarżyńskiego
Armia w PRL

TOMASZ LESZKOWICZ
102 Czerwona rogatywka

Sport na frontach

TADEUSZ WOLSZA
106 „Jak podniecający narkotyk”.
Sport w Brygadzie Karpackiej i 2 Korpusie
Polskim

Niemieckie zbrodnie
na narodzie polskim

112 Warszawo ma

Strategie

JULIUSZ S. TYM
118 Bój o Axel

Biografie ocalone

JERZY KIRSZAK
126 Przez Tobruk i Arnhem
do Tasmanii. Niezwykła odyseja
plutonowego Jana Tytki

WOJCIECH KRAJEWSKI
132 Jan Olszewski (1894–1982),
żołnierz i artysta malarz

Kawalerowie Virtuti Militari

ROBERT SENDEK
131 Walczył do ostatniej chwili

Z archiwum Wojskowego Biura
Historycznego

TOMASZ NIKLAS
136 Artysta i wojna

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
140 Edward Śmigły-Rydz. Od sztalugi
po szablę

Z dziejów hańby

GRZEGORZ WOŁK
156 Literat resortowy

Z dziejów chwały

PAWEŁ SZTAMA
161 Człowiek z „długim stażem
w służbie rodzimego faszystowsko-
-sanacyjnego podziemia”

Z arsenału Muzeum Wojska
Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
166 Armata zza morza

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
170 Święto Szkoły Podchorążych

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
172 Polak potrafi

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
178 Weksylia w rysunkach Ignacego
Matuszczaka

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
182 Pistolet maszynowy MAS 38

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
185 Panie werkmistrzu, melduję
posłusznie…

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
190 Misja Billy’ego

Notatnik kolekcjonera

ANDRZEJ WITKOWSKI
192 Świat filokartystyki

Historia w kadrze
JAROSŁAW MALAROWSKI
8 Sztafeta pokoleń

Kalendarium historyczne

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
10 Bitwa pod Chocimiem 4 października
1509 roku

JAROSŁAW GODLEWSKI
12 Mrozem, śniegiem i szablą – bitwa
pod Chocimiem 11 listopada 1673 roku

MIKOŁAJ KUBACKI
14 Zdobycie Gaety 30 grudnia 1798 roku
Największe polskie powstanie

ADAM BUŁAWA
18 Galeria Styczniowa

PIOTR KORCZYŃSKI
30 Cud w Glanowie w 1863 roku

PIOTR KORCZYŃSKI
34 Uparty Francuz od żuawów śmierci

Tradycje polskie

JACEK ŻUREK
42 Stary dąb. Stulecie urzędu
prezydenta Rzeczypospolitej

Biografie ocalone

EMILIA WASILEWICZ
16 „Tu płynęła wierna rzeka”

TOMASZ PANFIL
74 Tajemnica śmierci pułkownika
Litewskiego

TADEUSZ KRAHEL
82 Kapelan „Łupaszki”. Ksiądz
Aleksander Grabowski

Polska Podziemna

PIOTR KORCZYŃSKI
50 Z wyroku Polski Podziemnej.
Rozmowa z Wojciechem Königsbergiem
i Bartłomiejem Szyprowskim

Wojna i honor

ANDRZEJ ŁYDKA
92 Tarnawatka '39. Depozyt honoru
legionistów

MICHAŁ PRZYBYLAK
100 O honor i przetrwanie. Obrona fortu
Zahorce

Historie ocalone

WOJCIECH KRAJEWSKI
56 Polscy siłacze dawnych wieków

DOMINIK KAŹMIERSKI
151 Kwestia honoru

Wojenne epizody

FRANCISZEK IDKOWIAK, KRZYSZTOF CHRZAN
62 Prawdziwa misja pociągu pancernego
nr 11 „Poznańczyk”

ANDRZEJ W. ŚWIĘCH
68 Ucieczki Polaków z lagrów Północnej
Norwegii

Lotnictwo

WOJCIECH KRAJEWSKI
86 Loty do Polski, część 2

Komuniści kontra naród

TOMASZ DZIANOWICZ
106 Wspomnienia z Ludowego Wojska

Z archiwum Wojskowego Biura
Historycznego

KAMIL ANDUŁA
118 Sprawa 31 Pułku Piechoty

Zbrodnie na narodzie polskim

WOJCIECH WICHERT
120 Erich von dem Bach-Zelewski.
Nieosądzony kat Warszawy

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
124 Pułkownik Dionizy Czachowski. Bicz
Boży dla zgrai moskiewskiej

Z dziejów chwały

GRZEGORZ WOŁK
132 „Żyć pospołu z myślą o Polsce”
Z dziejów hańby

PAWEŁ SZTAMA
136 Pierwszy śledczy Informacji
Wojskowej

Z arsenału Muzeum Wojska
Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
142 Nowoczesna broń w Powstaniu
Styczniowym

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
146 Terenowe motocykle II RP
Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
152 Chorągwie Powstania Styczniowego

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
155 Jego Znakomitość Rewolwer

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
158 Pożegnanie lotników

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
41 Kapitan Kazimierz Zienkiewicz
– powstaniec styczniowy

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
160 Wyluzowany luzak

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
164 Rewolwerowiec znad Wisły
Notatnik kolekcjonera

ANDRZEJ WITKOWSKI
165 Świat filokartystyki

TEMAT NUMERU - SIŁY POWIETRZNE

gen. bryg. pil. dr inż. Krzysztof Cur,
ppor. pil. mgr inż. Szymon Kwiatkowski
8 WIELOZADANIOWA PLATFORMA
TRANSPORTOWA NOWEJ GENERACJI

gen. bryg. pil. mgr inż. Paweł Bigos,
ppłk dr inż. Andrzej Truskowski
16 LOTNICTWO TRANSPORTOWE

ppor. pil. mgr inż. Szymon Kwiatkowski,
ppłk dr inż. Andrzej Truskowski
26 JAK ZWIĘKSZYĆ ZASIĘG WSPÓŁCZESNYCH
STATKÓW POWIETRZNYCH?

gen. bryg. pil. dr inż. Krzysztof Cur,
ppłk dr inż. Andrzej Truskowski
36 NOWOCZESNA BROŃ WSPÓŁCZESNEJ WOJNY

sierż. pchor. inż. Jakub Kromer,
ppłk dr inż. Andrzej Truskowski
42 M-346 BIELIK – NIE TYLKO SZKOLNO-TRENINGOWY

ppłk dr inż. Andrzej Truskowski,
ppor. pil. mgr inż. Szymon Kwiatkowski
52 FA-50 DLA POLSKI

ppłk dr inż. Stanisław Czeszejko
58 RADARY KONTRA LOTNICTWO –
NIEKOŃCZĄCY SIĘ WYŚCIG

NAJLEPSZY ARTYKUŁ
mjr dypl. SZRP Łukasz Ujma
78 ZAGROŻENIA GENEROWANE
PRZEZ BEZZAŁOGOWE SYSTEMY POWIETRZNE

mjr dypl. SZRP Tomasz Wasiak
84 TEORETYCZNE
ASPEKTY ROZPOZNANIA

mjr dypl. SZRP Karol Szymanowski
92 KOMPONENT PRZECIWLOTNICZY
W SYSTEMIE ANTYDOSTĘPOWYM

mjr dypl. SZRP Marek Kmiecik
98 OBRONA W TERENIE ZURBANIZOWANYM –
KIERUNKI ZMIAN

mjr dypl. SZRP Marcin Pierzyna
104 MASKOWANIE BEZPOŚREDNIE

LOGISTYKA

Przemysław Miller
110 AH 20.44 – RODZIMY SAMOCHÓD TERENOWY

WSPÓŁCZESNE ARMIE

ppłk dr hab. Marek Depczyński
112 AMERYKAŃSKA TRIADA JĄDROWA

płk dypl. rez. nawig. inż. Józef Maciej Brzezina
126 BEZZAŁOGOWE SYSTEMY
ROZPOZNAWCZO-UDERZENIOWE

DOŚWIADCZENIA

dr hab. Agnieszka Szczygielska
131 KONCEPCJA ZARZĄDZANIA WIEDZĄ
W SIŁACH ZBROJNYCH RP

płk rez. dr hab. inż. Adam Wetoszka
142 STUDENCKIE
PLATFORMY Z DĘBLINA

mgr Małgorzata Badach, mgr Sylwia Kisielewicz
148 AUDYT WEWNĘTRZNY
W JEDNOSTKACH SIŁ ZBROJNYCH

WYBITNI DOWÓDCY

płk dr hab. Juliusz S. Tym
151 GENERAŁ KLEMENS RUDNICKI,
DOWÓDCA NOWOCZESNYCH WOJSK

NR 3/2023

OBRONA TERYTORIALNA

ppłk dr Kamil Mosiński
8 ZAŁOŻENIA OGÓLNE OBRONY TERYTORIALNEJ

ppłk dr Paweł Zagórski
12 BUDOWA NOWYCH ZDOLNOŚCI
PODODDZIAŁÓW WOT

ppłk mgr inż. Maciej Paul, szer. pchor. Szymon Paul
17 IRBIS ALTERNATYWĄ
DLA STRZELNIC NIEWOJSKOWYCH

NUP 2X35

płk rez. prof. dr hab. Marek Wrzosek
20 WOJNY PRZYSZŁOŚCI
A WYZWANIA DLA SIŁ ZBROJNYCH

płk dr Andrzej Lis
30 „OBURĘCZNE” PLANOWANIE I MYŚLENIE
STRATEGICZNE W ORGANIZACJACH WOJSKOWYCH

płk dr inż. Rafał Kasprzyk
36 SZTUCZNA INTELIGENCJA I CYBERPRZESTRZEŃ
A PROCES ZŁOŚLIWEGO STEROWANIA
LUDŹMI I MASZYNAMI

POKONAĆ NOC

ppłk mgr Sebastian Grell, ppłk mgr inż. Maciej Paul
48 ZROZUMIEĆ NOCNE ŚRODOWISKO WALKI

ppłk mgr inż. Maciej Paul, ppłk mgr Sebastian Grell
56 PRAKTYCZNE ASPEKTY WALKI W NOCY

ppłk mgr inż. Maciej Paul, mjr Michał Wilczyński
64 CELOWNIKI KOLIMATOROWE I HOLOGRAFICZNE

ppłk mgr inż. Maciej Paul
68 PRZYGOTOWANIE CELOWNIKÓW
DBAL-A2 I ANPEQ-15 DO WALKI

kpt. Krzysztof Środecki, ppłk mgr inż. Maciej Paul
76 PASYWNE CELE TERMOWIZYJNE

WALKA W OKRĄŻENIU

mjr dypl. SZRP Damian Gronek
78 WYJŚCIE Z OKRĄŻENIA

mjr dypl. SZRP Marcin Chodakowski
84 DZIAŁANIA W OKRĄŻENIU

mjr dypl. SZRP Rafał Gołaszewski
92 WALKA W OKRĄŻENIU NA PRZYKŁADZIE
ARMII STANÓW ZJEDNOCZONYCH

mjr dypl. SZRP Damian Krysztofiak
97 ZWALCZANIE OKRĄŻONEGO PRZECIWNIKA

SZKOLENIE

st. sierż. Marcel Dewerenda,
sierż. pchor. Wiktor Koteras
101 STRZELCY WYBOROWI ELEMENTEM
WSPARCIA OGNIOWEGO

ppłk dr Michał Kalisiak
106 DZIAŁANIA OBRONNE DRUŻYNY SZTURMOWEJ

kmdr por. rez. Wiesław Jabłoński
113 WÓZ DOWODZENIA XXI WIEKU

NAJLEPSZY ARTYKUŁ

mjr dypl. SZRP Łukasz Solecki
119 OBRONA PRZECIWLOTNICZA W CZASIE
PRZEMIESZCZANIA I ROZMIESZCZANIA WOJSK

mjr dypl. SZRP Wiktor Rusinek
126 MODUŁY BOJOWE OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ
W WOJSKACH LĄDOWYCH

mjr dypl. SZRP Przemysław Rutkowski
130 ŚRODKI MINOWANIA NARZUTOWEGO

WSPÓŁCZESNE ARMIE

gen. dyw. w st. spocz. pil.
dr hab. inż. Leszek Cwojdziński
134 SZTUCZNA INTELIGENCJA –
AKTUALNE ZASTOSOWANIA

dr inż. Marek Dąbrowski
144 ZAGROŻENIA W EKSPLORACJI
PRZESTRZENI KOSMICZNEJ

płk dypl. rez. nawig. Józef M. Brzezina
146 NIE TYLKO DLA KOBIET PILOTÓW SAMOLOTÓW
MYŚLIWSKICH

ppłk mgr inż. Maciej Paul
150 ROSYJSKA METODA ZWIĘKSZENIA
MOCY SILNIKÓW CZOŁGOWYCH

ppłk mgr inż. Maciej Paul
153 ROSYJSKIE CZOŁGOWE SYSTEMY ANTYDOSTĘPOWE

DOŚWIADCZENIA

dr inż. Marek Dąbrowski
160 W KIERUNKU SIECIOCENTRYCZNOŚCI

ppor. mgr Agata Guziel
166 ROLA DORADCÓW PRAWNYCH
W TARGETINGU POWIETRZNYM

por. dr Marcin Miszczuk
170 BIEŻĄCA SYTUACJA BEZPIECZEŃSTWA
W REPUBLICE KOSOWA

mgr Paweł Zawadzki
176 TECHNIKI PRZESŁUCHAŃ – ASPEKTY
PRAWNE I PRAKTYCZNE

dr hab. prof. ASzWoj Agnieszka Szczygielska
186 ZAGROŻENIA MILITARNE W WIELODOMENOWYCH
OPERACJACH W PRZYSZŁYCH
KONFLIKTACH ZBROJNYCH

dr hab. Przemysław Żurawski vel Grajewski
Europejska Autonomia Strategiczna i Europejska Suwerenność Strategiczna
(1991–2017). Część I ......................................................................................................... 17

dr hab. Przemysław Żurawski vel Grajewski
Europejska Autonomia Strategiczna i Europejska Suwerenność Strategiczna
(2017–2022). Część II ........................................................................................................ 83

dr Małgorzata Zielińska
Innowacyjne kompetencje utalentowanych żołnierzy zawodowych
i podchorążych sił powietrznych ...................................................................................... 129

dr Patrycja Lipold
Kluczowe czynniki wypychające w migracji mieszkańców
wybranych państw Sahelu ................................................................................................ 147

* * *
Wskazówki redakcyjno-techniczne dotyczące przygotowania prac do opublikowania
w „Kwartalniku Bellona” ................................................................................................. 163