Wojskowy Instytut Wydawniczy

Historia w kadrze

JAROSŁAW MALAROWSKI
8 Błoto i skały

Kalendarium historyczne

MIKOŁAJ KUBACKI
10 Bitwa pod Raszynem 19 kwietnia
1809 roku. Talent taktyczny księcia
Józefa

JAROSŁAW GODLEWSKI
12 Bitwa pod Korsuniem 26 maja
1648 roku – kompromitacja dowódców

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
14 Zapomniane zwycięstwo nad
Rusinami – bitwa pod Zawichostem
19 czerwca 1205 roku

Marynarka wojenna

PIOTR KORCZYŃSKI
16 ORP „Orzeł” – wciąż bez ostatniego
rozdziału. Rozmowa z Mariuszem
Borowiakiem

Polacy na froncie włoskim

ANDRZEJ ŁYDKA
22 Czołgiści 2 szwadronu na Gardzieli

PIOTR KORCZYŃSKI
32 Pod znakiem skorpiona

MARIA RADOŻYCKA-PAOLETTI
108 Waleczny „Skorpion” spod Monte
Cassino: major Władysław Drelicharz

Wojna i polityka

PIOTR KORCZYŃSKI
40 Misja Sosabowskiego. Rozmowa
z Halem Sosabowskim

ANNA DĄBROWSKA
129 Dobry maharadża

Powstanie Styczniowe

ROBERT SENDEK
43 „…bo dyktator wciąż potrzebuje
grosza”

Duszpasterstwo polowe

WIKTOR SZYMBORSKI
48 Pies Pański. Dominikanin ojciec
Marcin Chrostowski

Śledztwa historyczne

KRZYSZTOF DROZDOWSKI
54 Śmierć asa wywiadu

Wierność i honor

JACEK ŻUREK
58 Chwała Gwardii Szwajcarskiej.
10 sierpnia 1792. Część 2: Nie boimy się
śmierci!

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
65 Pozostał na włoskiej ziemi

Z archiwum Wojskowego Biura
Historycznego

ARKADIUSZ TULIŃSKI
66 Epizod z walk III Powstania Śląskiego

Biografie ocalone

PIOTR KORCZYŃSKI
36 Najdłuższą drogą

TOMASZ PANFIL
70 Cichociemny „Garda”. Major Andrzej
Rudolf Czaykowski (1912–1953)

Szkiełko i oko

ZYGMUNT WALKOWSKI
76 Znów na swoim miejscu

Historie ocalone

PRZEMYSŁAW JASKÓŁOWSKI
78 Ochrona wojskowa VIP-ów
w II Rzeczypospolitej

Wojna i sztuka

JACEK ŻUREK
82 Zaraz, jak to szło…?
Część 1: Legiony to są Termopile

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
86 Motocykle dla powojennej Polski.
Wojskowy Instytut Techniczny PSZ
w Wielkiej Brytanii

Armia w PRL

JACEK JĘDRYSIAK
90 Problem samobójstw w Ludowym
Wojsku Polskim

Wojenne epizody

FRANCISZEK IDKOWIAK
96 Panzery z polskimi znakami

ROBERT GAJDA
102 Operacja „Weller 29”

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
101 Szeregowiec niejedną ma nazwę

Z dziejów hańby

PAWEŁ SZTAMA
114 „Będąc w rękach takiego człowieka,
nie ma przyszłości”. Rzecz o Antonim
Skulbaszewskim

Strategie

JULIUSZ S. TYM
120 Lwy spod Piedimonte.
Bój 20-25 maja 1944 roku

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
130 Generał brygady Bronisław
Rakowski. Od szabli po Shermana

Z arsenału Muzeum Wojska
Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
138 Trofea z pustyni

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
142 Święto Żołnierza

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
144 Proporczyki bohaterów spod Monte
Cassino

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
146 Granatnik samopowtarzalny

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
148 Mój dowódca

Notatnik kolekcjonera

ANDRZEJ WITKOWSKI
153 Świat filokartystyki

Wojna z bolszewikami w zbiorach archiwów polskich. Pięknie wydany album w twardej okładce (544 stron) zawierający unikatowe zdjęcia i dokumenty z okresu wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Chronologicznie ułożenie wątków, od bitwy pod Dyneburgiem, poprzez Bitwę Warszawską, aż po traktat pokojowy w Rydze.

Historia w kadrze

JAROSŁAW MALAROWSKI
8 Papieska Gwardia Szwajcarska

Kalendarium historyczne

JAROSŁAW GODLEWSKI
10 Potyczka pod Chojnicami 2 stycznia 1657 roku

MIKOŁAJ KUBACKI
12 Miechowska klęska 17 lutego 1863 roku

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
14 Bitwa pod Chmielnikiem 18 marca 1241 roku

Psy wojny

PIOTR KORCZYŃSKI
16 Psy wojny wczoraj i dziś. Rozmowa z Benedyktem Żurkiem

PIOTR KORCZYŃSKI
24 Polscy korsarze rodem z piekła

PIOTR KORCZYŃSKI
36 Maszerowali, lecz nie ginęli

PIOTR KORCZYŃSKI
48 Kariera najemnika. Generał Karol Rolow-Miałowski na Kubie

JAKUB POLIT
52 Samurajowie, roninowie, najemnicy

ROBERT SENDEK
58 Pół Szkot, cały Polak

TADEUSZ WRÓBEL
64 Najdzielniejsi z dzielnych

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
76 Wszystkie wojny Zumbacha

TOMASZ PLASKOTA
82 Przeciwko czerwonemu Imperium Zła

JULIUSZ S. TYM
106 Polscy wojownicy na Czarnym Lądzie

Wierność i honor

JACEK ŻUREK
30 Chwała Gwardii Szwajcarskiej. 10 sierpnia 1792. Część 1: Król jest zgubiony!

Historie ocalone

JACEK JĘDRYSIAK
42 Polacy w armii pruskiej w okresie zaborów

GRZEGORZ SZTOLER
70 Człowiek to okręt na historii oceanie

KAROL POLEJOWSKI
88 Żelazna pięść majora „Łupaszki” na zdrajców

Pamięć

EWA KOWALSKA
99 Pamięć o ofiarach zbrodni NKWD 1940

MICHAŁ PRZYBYLAK
102 Co się stało, gdy go zabrakło

Lotnictwo

ANDRZEJ ŁYDKA
114 W obcych barwach w obronie nieba państw centralnych

Z archiwum Wojskowego Biura Historycznego

KAMIL ANDUŁA
122 Urda-Aga – Lenino – Rembertów

Powstanie Styczniowe

KAROL JADCZYK
124 Z ziemi włoskiej do Polski

Duszpasterstwo polowe

MICHAŁ KŁAKUS
130 Okoliczności wyboru Józefa Gawliny na biskupa polowego

JERZY MYSZOR
134 Duszpasterstwo wojskowe 1918–1947

DAMIAN BEDNARSKI
136 Biskup emigrantów i żołnierzy

JACEK ŻUREK
138 Biskupstwo polowe i jego okolice

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
140 „W kul ulewie chadzał”. Major Józef Jagmin – bohater pięciu wojen

Z arsenału Muzeum Wojska Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
148 Piechota górą!

Tradycje oręża

MARIUSZ KUBAREK
152 Gruzini w armii II Rzeczypospolitej

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
154 „AW” – tajemnica „Bielan”

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
158 Sztandary polskich weteranów Legii Cudzoziemskiej

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
161 Niezwykły kawaler Virtuti Militari

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
162 Rzeczywistość nieoczywista

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
164 Co potem?

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
165 Onuce

Notatnik kolekcjonera

ANDRZEJ WITKOWSKI
169 Świat filokartystyki

Katyń – to słowo, które porusza od ponad 80 lat serce każdego Polaka. Jest symbolem zbrodni ludobójstwa, eksterminacji elit polskich. Jest też symbolem zmowy i zdrady, zemsty i kłamstwa. Masakra polskich oficerów w Katyniu była możliwa dlatego, że Niemcy i Rosja sowiecka zawarły ze sobą zbrodniczy pakt. Jego konsekwencją dla niepodległej Polski była napaść hitlerowskich Niemiec 1 września 1939 roku i stalinowskiej Rosji 17 września. Wspominamy to do dziś jako „nóż wbity w plecy”. Te daty otworzyły niezmierzone pokłady cierpienia i zniszczeń, których doświadczyła Polska i jej obywatele. Tysiące oficerów zginęły w Katyniu. Zamordowano ich strzałem w tył głowy – skrytobójczo, a ślady zbrodni ukryto. Rodziny ofiar – wywieziono w głąb Rosji. A walczących o prawdę – przez lata karano. Ale mimo że ziemia przykryła ślady zbrodni, a nad prochami naszych żołnierzy wyrósł las, nie udało się zakopać prawdy ani zmazać winy. Pamiętajmy, że potęga machiny tamtych zbrodni wyrosła pod okiem świata. By ją później zatrzymać, wiele narodów poniosło ogromne ofiary, przelewano krew niewinną, a po latach zaklinano rzeczywistość słowami: „nigdy więcej wojny”. Dziś widać wyraźnie, że słowa tylko opisują rzeczywistość, ale to czyny ją kształtują. Niech Katyń będzie dla wszystkich przestrogą, niech pamięć o nim nigdy nie zaginie. Tak jak pamięć o ofiarach katastrofy smoleńskiej, których śmierć na zawsze splotła się z tragiczną historią Katynia.

dr Patrycja Lipold
Wpływ rosyjskiej agresji na Ukrainę na politykę RFN .......................................................... 15
mgr Mariusz Staszczak
Rosyjskie działania informacyjne na przykładzie inwazji na Ukrainę ................................. 45
Monika Saganová, Captain. Ing.
The Battalion Commander Course in Israel as One of the Equivalent Courses
for Military Rank ........................................................................................................................ 65
mgr Krzysztof Jurek
Trzecia wojna światowa – realne zagrożenie czy mistyfikacja? ............................................ 75
* * *
Wskazówki redakcyjno-techniczne dotyczące przygotowania prac do opublikowania
w „Kwartalniku Bellona” ........................................................................................................... 87

Patrycja Lipold, PhD
The Influence of the Russian Aggression against Ukraine on the Policy
of the Federal Republic of Germany ................................................................................... 15
Mariusz Staszczak, MA
Russian Information Activities on the Example of the Invasion of Ukraine .................. 45
Monika Saganová, Captain. Ing.
The Battalion Commander Course in Israel as One of the Equivalent Courses
for Military Rank ................................................................................................................... 65
Krzysztof Jurek, MA
World War III – a Real Threat or a Hoax? ......................................................................... 75
* * *
Editorial guidelines on the preparation of articles for publishing
in Kwartalnik Bellona ........................................................................................................... 87

Historia w kadrze
JAROSŁAW MALAROWSKI
8 Sztafeta pokoleń

Kalendarium historyczne

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
10 Bitwa pod Chocimiem 4 października
1509 roku

JAROSŁAW GODLEWSKI
12 Mrozem, śniegiem i szablą – bitwa
pod Chocimiem 11 listopada 1673 roku

MIKOŁAJ KUBACKI
14 Zdobycie Gaety 30 grudnia 1798 roku
Największe polskie powstanie

ADAM BUŁAWA
18 Galeria Styczniowa

PIOTR KORCZYŃSKI
30 Cud w Glanowie w 1863 roku

PIOTR KORCZYŃSKI
34 Uparty Francuz od żuawów śmierci

Tradycje polskie

JACEK ŻUREK
42 Stary dąb. Stulecie urzędu
prezydenta Rzeczypospolitej

Biografie ocalone

EMILIA WASILEWICZ
16 „Tu płynęła wierna rzeka”

TOMASZ PANFIL
74 Tajemnica śmierci pułkownika
Litewskiego

TADEUSZ KRAHEL
82 Kapelan „Łupaszki”. Ksiądz
Aleksander Grabowski

Polska Podziemna

PIOTR KORCZYŃSKI
50 Z wyroku Polski Podziemnej.
Rozmowa z Wojciechem Königsbergiem
i Bartłomiejem Szyprowskim

Wojna i honor

ANDRZEJ ŁYDKA
92 Tarnawatka '39. Depozyt honoru
legionistów

MICHAŁ PRZYBYLAK
100 O honor i przetrwanie. Obrona fortu
Zahorce

Historie ocalone

WOJCIECH KRAJEWSKI
56 Polscy siłacze dawnych wieków

DOMINIK KAŹMIERSKI
151 Kwestia honoru

Wojenne epizody

FRANCISZEK IDKOWIAK, KRZYSZTOF CHRZAN
62 Prawdziwa misja pociągu pancernego
nr 11 „Poznańczyk”

ANDRZEJ W. ŚWIĘCH
68 Ucieczki Polaków z lagrów Północnej
Norwegii

Lotnictwo

WOJCIECH KRAJEWSKI
86 Loty do Polski, część 2

Komuniści kontra naród

TOMASZ DZIANOWICZ
106 Wspomnienia z Ludowego Wojska

Z archiwum Wojskowego Biura
Historycznego

KAMIL ANDUŁA
118 Sprawa 31 Pułku Piechoty

Zbrodnie na narodzie polskim

WOJCIECH WICHERT
120 Erich von dem Bach-Zelewski.
Nieosądzony kat Warszawy

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
124 Pułkownik Dionizy Czachowski. Bicz
Boży dla zgrai moskiewskiej

Z dziejów chwały

GRZEGORZ WOŁK
132 „Żyć pospołu z myślą o Polsce”
Z dziejów hańby

PAWEŁ SZTAMA
136 Pierwszy śledczy Informacji
Wojskowej

Z arsenału Muzeum Wojska
Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
142 Nowoczesna broń w Powstaniu
Styczniowym

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
146 Terenowe motocykle II RP
Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
152 Chorągwie Powstania Styczniowego

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
155 Jego Znakomitość Rewolwer

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
158 Pożegnanie lotników

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
41 Kapitan Kazimierz Zienkiewicz
– powstaniec styczniowy

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
160 Wyluzowany luzak

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
164 Rewolwerowiec znad Wisły
Notatnik kolekcjonera

ANDRZEJ WITKOWSKI
165 Świat filokartystyki

TEMAT NUMERU - SIŁY POWIETRZNE

gen. bryg. pil. dr inż. Krzysztof Cur,
ppor. pil. mgr inż. Szymon Kwiatkowski
8 WIELOZADANIOWA PLATFORMA
TRANSPORTOWA NOWEJ GENERACJI

gen. bryg. pil. mgr inż. Paweł Bigos,
ppłk dr inż. Andrzej Truskowski
16 LOTNICTWO TRANSPORTOWE

ppor. pil. mgr inż. Szymon Kwiatkowski,
ppłk dr inż. Andrzej Truskowski
26 JAK ZWIĘKSZYĆ ZASIĘG WSPÓŁCZESNYCH
STATKÓW POWIETRZNYCH?

gen. bryg. pil. dr inż. Krzysztof Cur,
ppłk dr inż. Andrzej Truskowski
36 NOWOCZESNA BROŃ WSPÓŁCZESNEJ WOJNY

sierż. pchor. inż. Jakub Kromer,
ppłk dr inż. Andrzej Truskowski
42 M-346 BIELIK – NIE TYLKO SZKOLNO-TRENINGOWY

ppłk dr inż. Andrzej Truskowski,
ppor. pil. mgr inż. Szymon Kwiatkowski
52 FA-50 DLA POLSKI

ppłk dr inż. Stanisław Czeszejko
58 RADARY KONTRA LOTNICTWO –
NIEKOŃCZĄCY SIĘ WYŚCIG

NAJLEPSZY ARTYKUŁ
mjr dypl. SZRP Łukasz Ujma
78 ZAGROŻENIA GENEROWANE
PRZEZ BEZZAŁOGOWE SYSTEMY POWIETRZNE

mjr dypl. SZRP Tomasz Wasiak
84 TEORETYCZNE
ASPEKTY ROZPOZNANIA

mjr dypl. SZRP Karol Szymanowski
92 KOMPONENT PRZECIWLOTNICZY
W SYSTEMIE ANTYDOSTĘPOWYM

mjr dypl. SZRP Marek Kmiecik
98 OBRONA W TERENIE ZURBANIZOWANYM –
KIERUNKI ZMIAN

mjr dypl. SZRP Marcin Pierzyna
104 MASKOWANIE BEZPOŚREDNIE

LOGISTYKA

Przemysław Miller
110 AH 20.44 – RODZIMY SAMOCHÓD TERENOWY

WSPÓŁCZESNE ARMIE

ppłk dr hab. Marek Depczyński
112 AMERYKAŃSKA TRIADA JĄDROWA

płk dypl. rez. nawig. inż. Józef Maciej Brzezina
126 BEZZAŁOGOWE SYSTEMY
ROZPOZNAWCZO-UDERZENIOWE

DOŚWIADCZENIA

dr hab. Agnieszka Szczygielska
131 KONCEPCJA ZARZĄDZANIA WIEDZĄ
W SIŁACH ZBROJNYCH RP

płk rez. dr hab. inż. Adam Wetoszka
142 STUDENCKIE
PLATFORMY Z DĘBLINA

mgr Małgorzata Badach, mgr Sylwia Kisielewicz
148 AUDYT WEWNĘTRZNY
W JEDNOSTKACH SIŁ ZBROJNYCH

WYBITNI DOWÓDCY

płk dr hab. Juliusz S. Tym
151 GENERAŁ KLEMENS RUDNICKI,
DOWÓDCA NOWOCZESNYCH WOJSK

XII 2024 / nr 12 (944)

TEMAT NUMERU:

MAGDALENA
KOWALSKA-SENDEK,
ROBERT SENDEK
14 Mniej obcy w obcym kraju
Szkolenia ze świadomości
międzykulturowej

ARMIA

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
24 Wszystkie oczy na Bałtyk
Rozmowa z Krzysztofem Jaworskim

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
30 Polska z tarczą

MAGDALENA MIERNICKA
34 Poszukiwanie talentów
Rozmowa z Bogdanem Sową

MAGDALENA
KOWALSKA-SENDEK
38 Sokół nad Tatrami

JAKUB ZAGALSKI
43 Ważne jest to, jak
gramy, a nie czym
Rozmowa z Pawłem Makowcem

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
46 „Kaszub” czuwa

JAKUB ZAGALSKI
50 Zawiszacy, naprzód!

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
54 Królik po grecku

MAGDALENA
KOWALSKA-SENDEK
56 Choinki na pokładzie

PIOTR KORCZYŃSKI
61 Pierwsza gwiazda z rakietnicy

PAULINA GLIŃSKA
62 Zderzenia z paragrafem

MILITARIA

PRZEMYSŁAW LIS
66 Poligon dla robotów
Powstało centrum
najnowszych technologii
wojskowych

TADEUSZ WRÓBEL
72 Stalowa kopuła Ankary

TOMASZ OTŁOWSKI
75 Wykuwanie tarczy

ROBERT CZULDA
78 Odmieniony bewup

STRATEGIE

TADEUSZ WRÓBEL
84 Jak uczynić Amerykę
znowu wielką
Rozmowa z Łukaszem
Wordliczkiem

TOMASZ OTŁOWSKI
92 Niebezpieczne
związki autokratów

TADEUSZ WRÓBEL
96 Spirala napięcia
Rozmowa z Marcinem Jacobym

TADEUSZ WRÓBEL
101 Doktryna strachu

RAFAŁ CIASTOŃ
102 Zasada czterech „nie”

PRZEMYSŁAW LIS
105 Kolejna czerwona
linia przekroczona

HISTORIA

TADEUSZ WRÓBEL
108 Trudne rozmowy dyktatorów
Dlaczego nie powstał Pakt
Czterech Mocarstw?

ANNA DĄBROWSKA
114 Podobnej wigilii
w życiu nie przeżyli
Rozmowa z Aliną Kucharską

MACIEJ NOWAK-KREYER
118 Siła słabszych

PIOTR KORCZYŃSKI
122 Żyliśmy, jakby jutra
miało nie być...
Rozmowa z Eugeniuszem
Stefankiewiczem

PIOTR BOCZOŃ
128 Tragiczny błąd admirała

JAROSŁAW PAŁKA
135 Planowanie we mgle

PO SŁUŻBIE

JAKUB ZAGALSKI
136 Ostatni port „Sokoła”
Muzeum Marynarki Wojennej
udostępni do zwiedzania okręt podwodny

ANNA DĄBROWSKA
142 Tropienie historii

JAKUB ZAGALSKI
146 Bitwy na stole

ROBERT CZULDA
150 Lotniskowiec
na Manhattanie

ANDRZEJ FĄFARA
166 Sztorm
w Afganistanie

Historia w kadrze

JAROSŁAW MALAROWSKI
8 Pierwsza krew

Kalendarium historyczne

MIKOŁAJ KUBACKI
10 Bitwa pod Dubienką 18 lipca 1792 roku

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
12 Zdobycie Staroduba – triumf hetmana Tarnowskiego 29 sierpnia 1535 roku

JAROSŁAW GODLEWSKI
14 Bitwa pod Wiedniem 12 września 1683 roku

Specjalsi na frontach

PIOTR KORCZYŃSKI
16 Zielone i popielate berety. Rozmowa z Jerzym Kirszakiem

PIOTR KORCZYŃSKI
22 Dekalog Zielonych i Czerwonych Diabłów

PIOTR KORCZYŃSKI
26 Grenadierzy do zadań specjalnych

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
35 Cios znikąd. Akcje specjalne drugiej konspiracji

PIOTR PODHORODECKI
41 Komandosi zmotoryzowani w bitwie o Bolonię

ROBERT SENDEK
72 Harnasie pod Olimpem

MICHAŁ PRZYBYLAK
102 „Cichociemni” ze Wschodu Lotnictwo

WOJCIECH KRAJEWSKI
78 Loty do Polski, część 1 Marynarka wojenna

MARIUSZ BOROWIAK
30 Tajne misje „polskich stateczków” na Morzu Śródziemnym

Wojna i polityka

JERZY KIRSZAK
48 „Więcej zaszkodzili mi Polacy niż Anglicy”

Biografie ocalone

FRANCISZEK BIESOK
52 Bohaterski kapelan. Ojciec Fabian Waculik

ANDRZEJ ŁYDKA
66 Bałkański łącznik. Captain John Peter Nash

KAROL JADCZYK
130 W cieniu „Krwawego Feliksa”

Wojna i sztuka

PIOTR KORCZYŃSKI
54 Czas komandosów. Rozmowa z Piotrem Kletowskim

Strategie

JULIUSZ S. TYM
84 Operacja „Market-Garden” – klęska na własne życzenie Wojna i honor

JAN SADKIEWICZ
110 Sprawa (według) Aleksandra Bocheńskiego

PIOTR KORCZYŃSKI
114 Stawką był honor, ale i interes. Rozmowa z Markiem Kornatem

PIOTR KORCZYŃSKI
122 Siła mitu

Tradycje oręża

KRZYSZTOF DROZDOWSKI
60 Wojskowy Ośrodek Spadochronowy

PRZEMYSŁAW KAPTURSKI
65 Śladami polskiego Commando

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
94 Dowódca polskich komandosów– major Władysław Karol Smrokowski

Niemieckie zbrodnie na narodzie polskim

WOJCIECH WICHERT
126 Planista rasowy SS

Z arsenału Muzeum Wojska Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
136 Generalski battledres i zdobyczne parabellum

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
140 Sztandar 10 batalionu desantowo- -szturmowego „Ziemi Krakowskiej”

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
144 Polski sztandar na obczyźnie Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
146 „WM” inżyniera Władysława Mrajskiego

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
150 Dżentelmen w rynsztoku

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
152 Oficer łącznikowy major Ludwik Zwolański

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
155 Małpi Gaj

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
156 Ogolona głowa Kurtza

Notatnik kolekcjonera

ANDRZEJ WITKOWSKI 
Świat filokartystyki

TEMAT NUMERU

MARYNARKA WOJENNA

kmdr ppor. Tomasz Chyła
8 MARYNARKA WOJENNA A BEZPIECZEŃSTWO

ENERGETYCZNE KRAJU
kmdr por. rez. Grzegorz Kolański

16 MARYNARKA W OPERACJI WIELODOMENOWEJ
kmdr dr Dariusz Grabiec

26 ROZPOZNANIE PODWODNE:
CECHY, ŚRODKI I ZADANIA

kmdr ppor. Małgorzata Niemc-Kolańska
32 STARE ZAGROŻENIA I NOWE PODEJŚCIE

dr inż. Bogdan Szturomski,
kpt. mar. dr inż. Radosław Kiciński
38 SKUTKI PODWODNYCH DETONACJI

kmdr rez. dr inż. Stanisław Skrzyński
46 NURKOWIE W ZABEZPIECZENIU
DZIAŁAŃ BOJOWYCH

kmdr rez. dr inż. Stanisław Skrzyński
58 WYBRANE ZADANIA ZABEZPIECZANE
PRZEZ NURKÓW

kmdr por. dr Krzysztof Gawrysiak
68 KATEDRA OPERACJI MORSKICH
W 100-LECIE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ

SZKOLENIE

por. Mateusz Parda
79 INNOWACYJNE ROZWIĄZANIA
W NASTĘPSTWIE PANDEMII COVID-19

por. Dariusz Wasilewski
82 DOWODZENIE PRZEZ CELE W ŚRODOWISKU
MIĘDZYNARODOWYM

NAJLEPSZY ARTYKUŁ

mjr dypl. SZRP Łukasz Rakowski
86 PODODDZIAŁY ZMOTORYZOWANE
W DZIAŁANIACH OPÓŹNIAJĄCYCH

mjr dypl. SZRP mgr inż. Filip Grzelakowski
94 PERSPEKTYWY ZWALCZANIA
POCISKÓW MANEWRUJĄCYCH

mjr dypl. SZRP Krzysztof Świadek
104 RUCHOME WARSZTATY OBSŁUGOWO-NAPRAWCZE

WSPÓŁCZESNE ARMIE

kmdr por. Maciej Matuszewski, Sławomir J. Lipiecki
110 NOWE FREGATY ROYAL NAVY

DOŚWIADCZENIA

kmdr por. rez. Grzegorz Kolański
122 DOMENA MORSKA WOJNY W UKRAINIE

płk dypl. rez. nawig. inż. Józef Maciej Brzezina
132 PLATFORMY BEZZAŁOGOWE
W POTENCJALNYCH KONFLIKTACH

XI 2024 / nr 11

TEMAT NUMERU:
ŁUKASZ ZALESIŃSKI,
EWA KORSAK
20 Wielka pomoc
Żołnierze zaangażowali się
w zwalczanie skutków
powodzi

ARMIA

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
30 Drony w sieci
Marynarka wojenna coraz
intensywniej używa systemów
bezzałogowych

EWA KORSAK
40 GROM na fali

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
44 Jak wyszkolić czołgistę

PRZEMYSŁAW LIS
50 Jednym językiem

MAGDALENA KOWALSKA-SENDEK
54 Pierwszy test Tarczy

PIOTR KORCZYŃSKI
61 Z rogami czy bez

PAULINA GLIŃSKA
62 Zderzenia
z paragrafem

MILITARIA

TADEUSZ WRÓBEL
66 Ograniczony sukces
Kto kupuje szwedzkie gripeny?

PRZEMYSŁAW LIS
74 Precyzyjne uderzenie

TOMASZ OTŁOWSKI
80 Deszcz ognia

ROBERT CZULDA
83 Flota na miarę potrzeb

STRATEGIE

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
88 Bliskowschodni węzeł
Rozmowa z Przemysławem Mazurem

RAFAŁ CIASTOŃ
96 Sposób na zwycięstwo

TADEUSZ WRÓBEL
100 Rakietowy cierń

ROBERT CZULDA
106 Przemoc bez granic

HISTORIA

ROBERT SENDEK
112 Nie ma państwowości
bez silnej armii
Rozmowa z Andrzejem Chwalbą

MACIEJ NOWAK-KREYER
120 Powrót nad Bałtyk

PIOTR KORCZYŃSKI
124 W piekle przygrywały nam katiusze
Rozmowa z Edwardem Rogiem

TADEUSZ WRÓBEL
130 Symbol współpracy

JAROSŁAW PAŁKA
137 Atomowe kody

PO SŁUŻBIE

MAŁGORZATA SCHWARZGRUBER
138 Braterstwo pamięci
Weterani nie zapominają
o Polakach poległych
w czasie II wojny światowej

ROBERT CZULDA
144 Zdobywanie Gibraltaru Wschodu

ANNA DĄBROWSKA
148 Żałoba potrzebuje czasu
Rozmowa z Karoliną Suską

PRZEMYSŁAW LIS
152 Wygraj ze stresem

JACEK SZUSTAKOWSKI
154 Kondycja na czwórkę z plusem
Rozmowa z Marcinem Kołoszukiem

ANDRZEJ FĄFARA
170 Dzień, w którym
runął mur

JAROSŁAW MALAROWSKI
18 Marsz z kosami

Kalendarium historyczne

JAROSŁAW GODLEWSKI
20 Bitwa pod Hammersteinem (Czarnem) 12–17 kwietnia 1627 roku

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK
22 Bitwa pod Suchodołem 25 maja 1243 roku

MIKOŁAJ KUBACKI
24 Bitwa nad Trebbią 17–19 czerwca 1799 roku

Wojna i polityka

PIOTR KORCZYŃSKI
26 Bataliony Chłopskie – bojowe szeregi polskiej wsi. Rozmowa z Dawidem Golikiem

PIOTR KORCZYŃSKI
48 Pod rozkazami „Bohuna” Rozmowa z Czesławem Brzozą

JAKUB POLIT
56 Moskalu, dostałeś w d… nad Jalu. Refleksje o wojnie rosyjsko-japońskiej 1904–1905

Chłop godny do boju

PIOTR KORCZYŃSKI
32 Wybrańcy – narodziny legendy Polska tradycja niepodległościowa

JACEK JĘDRYSIAK
38 Niedoceniana krakowska insurekcja z 1846 roku

MICHAŁ PRZYBYLAK
42 Militarne historie środka Polski

MICHAŁ BACZKOWSKI
62 Mit kosy bojowej

ANDRZEJ ŁYDKA
116 „Szarańcza” od „Mohorta”

Historie ocalone

DOMINIK KAŹMIERSKI
55 Piaskowicka enigma Biografie ocalone

RAFAŁ MICHLIŃSKI
68 Generał Antoni Listowski

PIOTR KORCZYŃSKI
72 Strażnik pamięci

KRZYSZTOF A. TOCHMAN
74 „Vis” w lasach Zamojszczyzny

JERZY KIRSZAK
80 Tobruckie wyczyny podporucznika Mieczysława Sawickiego

Życiorysy heroiczne

JERZY KIRSZAK
86 Od pastuszka do pułkownika. Franciszek Raczek i jego życie

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK
94 Uroczyste wręczenie broni

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA
97 Podwoda jaka jest, każdy widzi

Wojenne epizody

WOJCIECH KRAJEWSKI
98 Chłopska obrona ziem kresowych Rzeczypospolitej

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN
104 Za wszelką cenę

Komunistyczne zbrodnie na Polakach

TOMASZ PANFIL
106 Tragedia Wąwolnicy

SŁAWOMIR RYBAŁTOWSKI
112 Tak spalili nasze życie Pionierzy polskiej kryptologii

TOMASZ ZDZIKOT
122 Wychowawca kryptologów

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA
127 Powstańczy pułkownik

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH
128 Sztandar bojowy Inspektoratu Miechowskiego „Chata” Batalionów Chłopskich

Z dziejów chwały

GRZEGORZ MAJCHRZAK
130 Tragiczny błąd za cenę życia

Z dziejów hańby

PAWEŁ SZTAMA
134 Goldberg z pałacu cudów

Z arsenału Muzeum Wojska Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ
138 Kosa lepsza od zwyczajnego karabina

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI
142 Samochody prezydentów II Rzeczypospolitej – zwierzchników Sił Zbrojnych, część 2

Wojna i honor

MAŁGORZATA ŁĘTOWSKA
150 Bracia z Kręgu Pamięci Narodowej, część 2. Rozmowa z Andrzejem Melakiem

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI
154 „Szalony Major” Notatnik kolekcjonera

ANDRZEJ WITKOWSKI
157 Świat filokartystyk

W setną rocznicę Bitwy Warszawskiej ukazuje się wartościowa publikacja, zawierająca reprinty artykułów z lat 1920-1933 z prestiżowego "Miesięcznika Wojskowego BELLONA", poświęconych różnym aspektom i okolicznościom tych doniosłych zmagań. Napisali je uczestnicy wydarzeń, znakomici oficerowie Wojska Polskiego.
Wojskowy Instytut Wydawniczy wraz z Centralną Biblioteką Wojskową, przypominając wydarzenia sprzed 100 lat, stworzyli unikatową publikacje zawierającą relacje i wspomnienia uczestników i świadków wojny Rosji bolszewickiej z Polską, w tym Bitwy Warszawskiej, wydane wcześniej na łamach "Bellony" Wśród autorów znaleźli się m.in. gen. Marian Kukiel (w 1920 roku dowódca 24 Brygady Piechoty, później historyk wojskowości i polityk, gen.Tadeusz Ludwik Piskor (adiutant marszałka Józefa Piłsudskiego - w 1920 roku w bitwie nad Niemnem szef sztabu Polowego Naczelnego Wodza), a także gen. Louis Faury (francuski doradca dowodzącego 4 armią gen. Leonarda Skierskiego, współtwórca Wyższej Szkoły Wojennej).

TEMAT NUMERU - WSPÓŁCZESNA ŁĄCZNOŚĆ

ppłk dr inż. Bartłomiej Terebiński
8 ŁĄCZNOŚĆ WOJSKOWA – TERAŹNIEJSZOŚĆ I KIERUNKI ROZWOJU

płk dr inż. Maciej Nowak
16 ROLA UŻYTKOWNIKA OPERACYJNEGO W EKSPLOATACJI I ROZWOJU SYSTEMÓW (USŁUG) INFORMATYCZNYCH

płk dr inż. Marcin Marek, ppłk Zbigniew Ćwik
20 SYSTEM TELEINFORMATYCZNY PMN 2.0 W SŁUŻBIE NATO

mjr mgr Grzegorz Kaśkiewicz, kpt. mgr Marek Błachut
23 BEZPIECZEŃSTWO W CYBERPRZESTRZENI

kmdr por. Paweł Kamiński
32 MODERNIZACJA KRYPTOGRAFICZNA W TAKTYCZNYCH SYSTEMACH ŁĄCZNOŚCI

ppłk dr inż. Bartłomiej Terebiński, mjr dypl. SZRP Piotr Kamieński
40 ZAGROŻENIA DLA SYSTEMU ŁĄCZNOŚCI NA POLU WALKI

ppłk mgr inż. Robert Kozłowski
50 NOWY WYMIAR ŁĄCZNOŚCI RADIOWEJ KF

mjr dr inż. Andrzej Bogdański
64 PODSTAWOWE USŁUGI FUNKCJONALNE NATO FAS

ppłk Dariusz Łuczak 66
WYKORZYSTANIE TAKTYCZNYCH SYSTEMÓW TRANSMISJI DANYCH LINK W NATO

mjr mgr Marek Mirowski
70 ŁĄCZNOŚĆ TROPOSFERYCZNA

mjr Marcin Nalberczyński
74 MONITOROWANIE POŁOŻENIA WOJSK WŁASNYCH I PRZECIWNIKA 

dr inż. Marek Dąbrowski
77 NOŚNIKI DANYCH

plut. mgr Kamil Nowakowski
80 RADIOSTACJA AN/PRC 150C W WOJSKACH OBRONY TERYTORIALNEJ

NAJLEPSZY ARTYKUŁ

mjr dypl. SZRP Krzysztof Kałwak
82 DZIAŁANIA POWIETRZNODESANTOWE

mjr dypl. SZRP Grzegorz Schabowski
86 NATARCIE PODODDZIAŁÓW CZOŁGÓW W TERENIE ZURBANIZOWANYM

mjr dypl. SZRP mgr inż. Maciej Trepiak
90 CZYNNIKI WALKI ZBROJNEJ A WYBRZEŻE MORSKIE 

WSPÓŁCZESNE ARMIE

Sławomir J. Lipiecki
98 FREGATY PATROLOWE TYPU HALIFAX

DOŚWIADCZENIA

ppłk dr inż. Radosław Bielawski
108 ROZWÓJ BRONI KOSMICZNEJ

płk rez. prof. dr hab. Marek Wrzosek
113 AGRESJA NA UKRAINĘ, CZYLI KONCEPCJA ROSYJSKIEJ WOJSKOWEJ OPERACJI SPECJALNEJ

ppłk dr inż. Andrzej Mocarski
124 POTRZEBY INFORMACYJNE W SYSTEMIE BEZPIECZEŃSTWA PAŃSTW

WYBITNI DOWÓDCY

płk dr hab. Juliusz S. Tym
129 GENERAŁ DO ZADAŃ SPECJALNYCH

NR 10/2024

NASZA NAGRODA

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
13 Moc Buzdygana
Od trzydziestu lat wyróżniamy
wybitnych ludzi wojska

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
18 Łamią szyfry historii
Piotr Bojarski wraz z zespołem

MAŁGORZATA SCHWARZGRUBER
20 Zaangażowany ratownik
Kpt. Paweł Danielak

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
22 Spokój w sieci
Kmdr Grzegorz Krasnodębski

MAGDALENA MIERNICKA
24 Cały czas w natarciu
Gen. bryg. Rafał Miernik

ANNA DĄBROWSKA
26 Na pierwszej linii cyberfrontu
Płk Jarosław Wacko

EWA KORSAK
28 Na straży nieba
Centrum Operacji
Powietrznych

ARMIA

TADEUSZ WRÓBEL
30 Nie rewolucja, lecz ewolucja
Rozmowa z Piotrem Kriesem

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
39 Strzały z okrętu

MAGDALENA MIERNICKA
42 Walka z wielką wodą

PRZEMYSŁAW LIS
48 Szpital sześć metrów
pod ziemią

MAGDALENA MIERNICKA
50 Uratować to, co
najcenniejsze

PIOTR KORCZYŃSKI
57 Nieregulaminowi

PAULINA GLIŃSKA
58 Zderzenia
z paragrafem

MILITARIA

KRZYSZTOF WILEWSKI
62 Rekordowy rok
Co nowego pokazano na
targach zbrojeniowych
w Kielcach?

KRZYSZTOF WILEWSKI
72 Latające czołgi

ROBERT CZULDA
75 Lekcja do odrobienia

TOMASZ OTŁOWSKI
78 Mit o Prometeuszu

ROBERT SENDEK
82 Mechaniczne czworonogi

STRATEGIE

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
88 Nauczyciel świata
Rozmowa z Aleksandrą
Jaskólską

TADEUSZ WRÓBEL
96 Trudne wybory

RAFAŁ CIASTOŃ
99 Nowy ton, stare problemy

ŁUKASZ ZALESIŃSKI
102 Gorąco wśród lodu

PRZEMYSŁAW LIS
107 Nadchodzi zima

ROBERT CZULDA
108 Połowiczny sukces

TOMASZ OTŁOWSKI
111 Dyplomacja umarła

HISTORIA

PIOTR KORCZYŃSKI
114 Brygada ostatniej szansy
Jak Polacy stworzyli
elitarną jednostkę powietrznodesantową

MACIEJ NOWAK-KREYER
122 Powstanie nie tylko warszawskie

PIOTR KORCZYŃSKI
128 Byłem żołnierzem bez karabinu
Rozmowa z Leszkiem Krajewskim

JAROSŁAW PAŁKA
137 Atomowy arsenał

PO SŁUŻBIE

JAKUB ZAGALSKI
138 Muzealny nie znaczy nudny
Żywa historia,
czyli edukacyjne projekty
Muzeum II Wojny Światowej

ROBERT CZULDA
146 Chlubny epizod

JACEK SZUSTAKOWSKI
150 Zawsze pozostanę
tą samą Olą
Rozmowa z Aleksandrą Mirosław

Małgorzata Schwarzgruber
153 Piwnica pełna wspomnień

ANNA DĄBROWSKA
156 Odnalezione działo

ANDRZEJ FĄFARA
172 Przełom w zatoce Leyte

Historia w kadrze

JAROSŁAW MALAROWSKI

 U wrót Ankony

Kalendarium historyczne

MIKOŁAJ KUBACKI

 Noc styczniowa 1863

ŁUKASZ JĘDRZEJCZAK

 Bitwa pod Orszą 7 lutego 1564 roku

JAROSŁAW GODLEWSKI

Pierwszy lot bojowy „Cyrku Skalskiego” 17 marca 1943 roku

Wojna i honor

JAKUB POLIT

 Banzai! Czas samurajów

Łukasz Stefaniak
Kapelani katyńscy

Małgorzata Łętowska
Bracia z Kręgu Pamięci Narodowej część.1 Rozmowa z Andrzejem Melakiem

Polska btoń pancerna

Piotr Korczyński
Spadkobiercy husarii
Rozmowa z Franciszkiem Idkowiakiem

PIOTR PODHORODECKI

 Przed czołgami były podwody

PIOTR KORCZYŃSKI

 Pancerniacy w kanałach

KAMIL ANDUŁA

 1 Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte – historia prawdziwa

PIOTR KORCZYŃSKI

 Góral w Shermanie

MICHAŁ PRZYBYLAK

Kolejowi pancerniacy

Bitwy zapomniane

ANDRZEJ ŁYDKA

 Bój batalionu szturmowego porucznika Maczka

Strategie

JULIUSZ S. TYM

 1 Dywizja Pancerna w walkach w Normandii

STANISŁAW MAKSIMIEC

 Polskie czołgi pod Tomaszowem Lubelskim

O silne wojsko

JERZY KIRSZAK

„Najdzielniejsza” polska dywizja 

PIOTR PODHORODECKI

 W szeregi wojska 1918–1920

Wojenne epizody

ARTUR TALIK

U boku generała Maczka.
Szlak sapera.

Krzysztof Drozdowski
Czekali na śmierć.
Historia ze zdjęcia

Życiorysy historyczne

Jerzy Kirszak
Niepokonany generał Stanisław Maczek

Wojna i sztuka

PRZEMYSŁAW BENKEN

 Służba ojczyźnie i sztuka naznaczona wojną

Historie ocalone

DOMINIK KAŹMIERSKI

 Dwie panie z Maczkowem w tle

Marynarka wojenna

RAFAŁ MICHLIŃSKI

 Droga „Księcia Polesia”

MARIUSZ BOROWIAK

 „Mały Nelson” na kanale La Manche

Tradycje oręża

PAWEŁ ROZDŻESTWIEŃSKI

 Husaria – wielka broń I Rzeczypospolitej

PIOTR PODHORODECKI

 Pamięć bikersów

Kawalerowie Virtuti Militari

ANNA DĄBROWSKA

 Oficer generała Maczka

Biografie ocalone

BARTOSZ KAPUŚCIAK

 Kawalerzysta Franciszek Skibiński

Z arsenału Muzeum Wojska Polskiego

MICHAŁ MACKIEWICZ

 Karabin przeciwpancerny wzór 35

Konstruktorzy broni

PIOTR KOCYAN

 Dookoła głowy

Motoryzacja

JAN TARCZYŃSKI

 Samochody Prezydentów II Rzeczypospolitej – zwierzchników sił zbrojnych, część 1

Ordery i odznaczenia

PRZEMYSŁAW JASKÓŁOWSKI

 Zapomniane wyróżnienie

Ceremoniał wojskowy

MARIUSZ KUBAREK

 Wielowyznaniowe Wojsko Polskie, część 2

Sztandary Wojska Polskiego

JAROSŁAW PYCH

 Sztandar 10 Baonu Pancernego

Klub garnizonowy

ANDRZEJ ŁYDKA

 Gurtownik do cekaemu

Bonjour

ŻUR

 Kokarda narodowa

Kino na wojnie

PIOTR KORCZYŃSKI

Załoga

Notatnik kolekcjonera

ANDRZEJ WITKOWSKI

 Świat filokartystyki

Loża honorowa

PIOTR TRYTEK

 Czarne Diabły – Czarna Dywizja

TEMAT NUMERU: 

OBRONA PRZECIWLOTNICZA

ppłk dr Grzegorz Kołata
8 KONTROLA PRZESTRZENI POWIETRZNEJ PODCZAS OPERACJI POŁĄCZONEJ

mjr mgr inż. Daniel Pyza
12 OBRONA PRZED ZAGROŻENIAMI Z POWIETRZA W OPERACJI OBRONNEJ

ppor. Łukasz Makowski
22 WYZWANIA DLA WOJSK OBRONY PRZECIWLOTNICZEJ

ppor. mgr Dawid Rutkowski
28 JAKIE ŚRODKI PRZECIWLOTNICZE?

ppłk Andrzej Borzenda
34 DĄŻENIE DO PROFESJONALIZMU

mjr mgr Piotr Dejniak
38 NOWA JAKOŚĆ ŚRODKÓW PRZECIWLOTNICZYCH

mjr mgr Eryk Rumiński
43 DOWODZENIE I KIEROWANIE OGNIEM PODODDZIAŁÓW PRZECIWLOTNICZYCH WOJSK LĄDOWYCH

SZKOLENIE

ppłk mgr Piotr Smoliński
47 NORMY TAKTYCZNE – UKRAINA 2014

dr Paweł Makowiec
56 DZIAŁANIA NIEREGULARNE W TEORII TAKTYK

ppłk rez. Tomasz Kowal
62 ZNACZENIE DZIAŁAŃ NIEREGULARNYCH

ppłk dr inż. Przemysław Żukowski
68 DZIAŁANIA PRZECIWDYWERSYJNE A WOJSKA OBRONY TERYTORIALNEJ

dr Paweł Makowiec
72 OBRONA NIELINIOWA PODODDZIAŁÓW LEKKIEJ PIECHOTY

ppłk dr inż. Przemysław Żukowski

80 PROWADZENIE WALKI W TERENIE CZASOWO ZAJĘTYM PRZEZ PRZECIWNIKA

por. Łukasz Wójciak
86 WYKORZYSTANIE POWIETRZNYCH PLATFORM BEZZAŁOGOWYCH

NAJLEPSZY ARTYKUŁ

mjr dypl. SZRP mgr inż. Piotr Plewa
92 SKUTECZNA ODPOWIEDŹ NA ZAGROŻENIA POWIETRZNE

mjr dypl. SZRP Adrian Punia
102 ZAGROŻENIA ZE STRONY POWIETRZNYCH PLATFORM BEZZAŁOGOWYCH

mjr dypl. SZRP Łukasz Tyburski
107 MASKOWANIE ZASOBÓW KOMPONENTU POWIETRZNEGO 

WSPÓŁCZESNE ARMIE

mgr Maciej Chmielewski
112 SIŁY ZBROJNE REPUBLIKI ALBANI

DOŚWIADCZENIA

prof. dr hab. Marek Wrzosek
117 ROSYJSKO-UKRAIŃSKA WOJNA INFORMACYJNA 2022

ppłk dr inż. Radosław Bielawski 130 NIEMILITARNE ZAGROŻENIA KOSMICZNE

mjr dr Jacek Wodnicki
135 ZDOBYWANIE NOWYCH KWALIFIKACJI W ŚRODOWISKU MIĘDZYNARODOWYM

TEMAT NUMERU

MARYNARKA WOJENNA

kmdr ppor. Tomasz Chyła
8 MARYNARKA WOJENNA A BEZPIECZEŃSTWO

ENERGETYCZNE KRAJU
kmdr por. rez. Grzegorz Kolański

16 MARYNARKA W OPERACJI WIELODOMENOWEJ
kmdr dr Dariusz Grabiec

26 ROZPOZNANIE PODWODNE:
CECHY, ŚRODKI I ZADANIA

kmdr ppor. Małgorzata Niemc-Kolańska
32 STARE ZAGROŻENIA I NOWE PODEJŚCIE

dr inż. Bogdan Szturomski,
kpt. mar. dr inż. Radosław Kiciński
38 SKUTKI PODWODNYCH DETONACJI

kmdr rez. dr inż. Stanisław Skrzyński
46 NURKOWIE W ZABEZPIECZENIU
DZIAŁAŃ BOJOWYCH

kmdr rez. dr inż. Stanisław Skrzyński
58 WYBRANE ZADANIA ZABEZPIECZANE
PRZEZ NURKÓW

kmdr por. dr Krzysztof Gawrysiak
68 KATEDRA OPERACJI MORSKICH
W 100-LECIE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ

SZKOLENIE

por. Mateusz Parda
79 INNOWACYJNE ROZWIĄZANIA
W NASTĘPSTWIE PANDEMII COVID-19

por. Dariusz Wasilewski
82 DOWODZENIE PRZEZ CELE W ŚRODOWISKU
MIĘDZYNARODOWYM

NAJLEPSZY ARTYKUŁ

mjr dypl. SZRP Łukasz Rakowski
86 PODODDZIAŁY ZMOTORYZOWANE
W DZIAŁANIACH OPÓŹNIAJĄCYCH

mjr dypl. SZRP mgr inż. Filip Grzelakowski
94 PERSPEKTYWY ZWALCZANIA
POCISKÓW MANEWRUJĄCYCH

mjr dypl. SZRP Krzysztof Świadek
104 RUCHOME WARSZTATY OBSŁUGOWO-NAPRAWCZE

WSPÓŁCZESNE ARMIE

kmdr por. Maciej Matuszewski, Sławomir J. Lipiecki
110 NOWE FREGATY ROYAL NAVY

DOŚWIADCZENIA

kmdr por. rez. Grzegorz Kolański
122 DOMENA MORSKA WOJNY W UKRAINIE

płk dypl. rez. nawig. inż. Józef Maciej Brzezina
132 PLATFORMY BEZZAŁOGOWE
W POTENCJALNYCH KONFLIKTACH